Deneme Uzun cümleler hayatımızı kısaltıyor. http://forum.tabut.net Tue, 14 Feb 2012 21:32:35 +0000 30 Akşam Muhalif Yatıp, Sabah Yandaş Olarak Kalkmak http://forum.tabut.net/topic/98509-aktham-muhalif-yatyp-sabah-yandath-olarak-kalkmak/ Çokeşlilik yasal olsun" açıklamasıyla tartışma yaratan Sibel Üresin şöyle buyurmuş:” Eşime bir hanım gösterdim, almak ister misin diye; kabul etmedi.”… Demek ki, gösterdiği kadını eşi beğenmemiş. “Aaaaa! Bu ne demek oluyor! Senin üstüne ikinci bir kadın almam.” dememiş yani. Eh ne diyeyim, aramaya devam etsin. Erinde sonunda eşine beğendirecek bir kadın bulur.

Ayrıca; “Bir kadın aynı anda 4 adamdan hamile kalabilir mi? Bir kere vücut buna müsait değil. Ama bir adam 5’er dakika arayla 4 kadını hamile bırakabilir.” diye de bir tespit yapmış. Erkeğin bu özelliğinden yola çıkıp, dört kadın alabileceği noktasına varmış. O zaman şunu da söyleyebilir bu bayan: “Bir kadının gücü kocasını dövmeye yetmez.Vücudu buna müsait değil. Ama bir erkek karısını yerden yere vurabilir, pestilini bile çıkarabilir. Çünkü Allah erkeği kadından daha güçlü yaratmıştır fizik olarak.O nedenle erkek, karısını dövebilir.”( Zaten birçok erkek yapıyor bunu.)

Muhafazakâr kesime yaşam koçluğu yapan bu bayan, “ İkinci biri yüzünden evliliğimi bitirmem. Bitirenlere de sıcak bakmıyorum.” diye devam etmiş. Aklım almıyor bu sözleri. İnsan her şeyini bir başkasıyla paylaşabilir ama eşini asla. Belgesellerde izliyorum; hayvanlar bile eşlerini başka bir hayvanla paylaşmak istemiyorlar.Eşini paylaşma konusunda hayvanların gerisinde kalan bir kadın düşünemiyorum.

Gelelim Cüneyt Özdemir’e: Başbakanın “Dindar nesil yetiştirmek istiyoruz.” sözleri üzerine bu hazret, programına tinerci çocuğu konuk etmişti. Daha önce de karakolda dayak yiyen kadını programına davet edince, İçişleri Bakanı N. Şahin tarafından “ bulaşıkçı” olmakla suçlanmıştı. Tinerci çocukla program yaptı diye, Başbakan Erdoğan, Cüneyt Özdemir'i “ Şu gazeteciye bak, böyle gazeteci mi olur? Sen bir tinerci çocuğu oraya çıkarmakla, ona bu soruyu sormakla bir defa tiner kullanmaya meşruiyet kazandırıyorsun. “ diye azarlamıştı. Özdemir sadece azarlanmakla kalmamış olmalı ki, birdenbire ağız değiştirdi.Gazetede muhalif köşe yazan, tv’de muhalif program yapan; sonrasında da hem yaptığı programdan hem de köşe yazdığı gazetesinden atılan birçok yazarın durumuna düşmemek için yüz seksen derecelik dönüş yaptı. Akşam muhalif olarak yatan Cüneyt Özdemir, bir sabah iktidar yanlısı olarak uyandı. “Kırk yıllık Kâni olur mu Yani?” diyeceksiniz ama, oldu sevgili okurlar, oldu. Şaşırdık kaldık. Bir baktık, “Eşek bizim eşek de, semeri değişik.”

Beyefendi iktidarı öve öve bitiremiyor şimdi. Türkiye’de her şey çok yolunda gidiyormuş, milli eğitimde çok önemli adımlar atılmışmış. Annesinin başının kapalı olmasından gurur duyuyormuş. Dindar bir ailede büyümüş bir gazeteciymiş. Sizin anlayacağınız, canını çok acıtmışlar kendisinin. Canı yanan eşek, attan berk kaçarmış ya; canı çok yanmış olmalı ki, hükümetin icraatlarını yere göğe sığdıramıyor.Yandaşlığı hayırlı olsun demekten başka söyleyecek sözüm olamaz.Yalnız, annesinin başörtüsünün altına sığınmayı kendisine hiç yakıştıramadım. Dünya dönüyor demenin yasak olduğu bir dönemde, “ dünya dönüyor” dediği için asılmaya giderken bile , “ Ben dönmüyor desem de dünya dönüyor.” diyen Galile gibi dik duramadığı için yazıklar olsun!

Her kesimden insanın, üzerinde bir baskı ve korku hissettiği böyle bir zamanda; herkes iktidar yanlısı görünmeyi görev sayıyor, hatta mecbur hissediyor. Cüneyt Özdemir de bunun son örneği. Bakalım daha kimler çark edecek? Başka kimler kişiliğinden taviz verecek, inanmadığı görüş ve düşüncelere sahip çıkacak. Yerini, makamını korumak uğruna “ dönek” unvanını alacak; iktidarın dalkavukçusu olacak. Bu günler de geçer diye teselli bulma acizliğinde olmak, içimi sızlatıyor. “Bıldırcının beyliği, yığınlar (harman ) kalkana kadardır.” demişler. Elbet bu harman zamanı da geçer. Kara gün kapıda kararıp durmaz ya, elbet bir gün güneş doğar. İşte o zaman ak bacak, kara bacak belli olur. Belli olur da, o günleri görmek bana kısmet olur mu bilemem. Özlemle beklediğim o günleri görmeden ölmekten korkuyorum, Allah gecinden versin. Yaşım altmışa dayandı da.]]> Tue, 14 Feb 2012 21:32:35 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98509-aktham-muhalif-yatyp-sabah-yandath-olarak-kalkmak/ Olmak Kalın Sesli http://forum.tabut.net/topic/98429-olmak-kalyn-sesli/
Yine ölüyorum…

Burun deliklerimin içinden gözlerimin akı fışkırıyor o an. Çevremdeki canlılara özgü bir rasyonelliği çoktan yitirdiğimin farkına varıyorum.

Kalbimdeki kağıt kesiklerinden parmaklarıma doğru kırmızı bir mürekkep akıyor. Ellerimin halet-i ruhiyesi fena ...
Aynaya bakıyorum ve tanrı kendi varlığını başka türlü de kanıtlayabilirdi diye düşünüyorum.

Ölüyorum…

Kendi ölüm haberimi uzak bir tanıdıktan alıyorum. Yaşamın garanti ettiği bu sona bir tek kelimeler şahit olsun istiyor ve başlıyorum yazmaya.

28 yıldır bedenim ruhum tarafından istenmeyen bir çocuktu sanki. Hep hor gördüm iç ve dış organlarımı. En çok da kalbim ve ciğerlerimi…

Masa başında izliyorum.

Ruhum sonunda onu bir cami avlusunda bırakıp kaçıyor ve bedenimi Harley Davidson marka çizmeler giyen bir imam evlatlık alıyor.

Tümevarım... Yokavarım… Yoktan yere varım…

Tanrıya daha yakınım!

Hatta onun tüm kombinasyonlarda zaman üstü bedenlere bürünebildiğini görebiliyorum.

Dirimin ötekileştirilmiş hali daha kaç kez sınayacak yaşarken beni bilmiyorum.

Ama ölmek, hele hele benim ölümüm somut ve tartışılır bir edim değil anlamlandırmaya çalışmayın istiyorum.

Son zamanlarda kafamı karıştırıyor Bay Goethe ; "Neden bu anlamsız yaratılış, yok olacaksa bir gün her yaratılmış?" diyerek bakıp bakıp yüzüme.

Anlamlandırmıyorum ama ölüyorum ve bir daha hiç canım sıkılmıyor.
jir]]> Mon, 06 Feb 2012 22:23:28 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98429-olmak-kalyn-sesli/ Vay Benim Dertli Başım http://forum.tabut.net/topic/98374-vay-benim-dertli-bathym/

Star gazetesi yazarı Mustafa Akyol’un :” Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi kaldırılmalı.” şeklindeki ifadesinden sonra, AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik, “ Gençliğe Hitabe, Ayet mi?” demiş. Kurdun dumanlı havayı sevdiğini çok güzel teyit etmişler kendileri. Bununla da kalmamış, “Atatürk’ü kanunla sevdiremezsiniz. Atatürk’ü koruma kanunu var ama, Peygamberimizi koruma kanunu yok.” diye devam etmiş. Aklı sıra Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’ni ve dolayısıyla Atatürk’ü küçümsemiş, hatta reddetmiş. Oy hesabı yaptığı için Peygamber Efendimize sarılmış. Yani; düğün evindeki türküyü, ölü evindeki yasla kıyaslamış.( Aklıma bu örnek geldi. Teşbihte hata olmazmış. ) Ben de soruyorum bu beyefendiye: Sizin sözleriniz, Gençliğe Hitabe ve Atatürk’ü Koruma Kanunu hakkındaki görüşünüz ayet mi? Değil. O halde, sizin sözlerinizin ve görüşünüzün de hiçbir önemi yok. Ayet olmadığına göre ve sizin bakış açınıza göre yani...... Geçiniz!

Şimdi açalım biraz konuyu. Ayet olmayan şeylerin madem bir önemi yok, o halde şunları söyleyebiliriz. Tabi, sayın Çelik’in aklıyla düşünecek olursak, şunları söyleyebiliriz: Anayasa da ayet değil, kanunlar da.Demek ki, her ikisi de kaldırılabilir, yok sayılabilir. Anayasa’nın değiştirilemez, değiştirilmesi teklif bile edilemez maddeleri ayet mi ? Ayet değil. Demek ki onlar da kaldırılabilir...Oysa ki, bazı kavramların, değerlerin bizim için önemli olup olmadığını; bunların ayet olup olmadığıyla ölçemezsiniz. Aksi takdirde pamuğun ağırlığını metreyle ölçmeye kalkışmak gibi bir cahillik etmiş olursunuz..

Gençliğe Hitabe, öylesine derin anlamlar, öylesine derin mesajlar içeriyor ki; belki de bu sebeple tartışmaya açılmak isteniyor. Hitabenin özellikle gençler üzerinde etki yapabileceğinden, gençlerin görev ve sorumlulukları konusunda üzerine düşeni yapmalarından çekiniliyor. Hitabenin yazıldığı tarihte, bugünleri görebilen Atatürk ne kadar üstün bir öngörüye sahipmiş ki, ta o zamandan bugünleri görebilmiş. Hele hele “Hatta bu iktidar sahipleri...” ile başlayan bölümde, içinde bulunduğumuz şu zaman, yaşadığımız son olaylar ve gelişmeler konusunda bizi uyarmış. Acaba birileri, bu paragrafta alınganlık(!) mı gösteriyorlar?

Devam edelim: Bilimsel hiç bir veri de ayet değil. İki kere iki dört eder diye bir ayet olmadığına göre, iki kere ikinin dört ettiği tartışmaya açılabilir mi? Bir yıl üçyüz altmışbeş gündür gerçeği de bir ayet değil. Hal böyle diye, bir yılın üçyüz altmışbeş gün olduğu gerçeği, reddedilebilir mi?

Sayın Çelik’e sormak isterim: Sayın Çelik, acaba halkın dini duyguları istirmar edilerek oy arttırabilir diye bir ayet mi var da, ikide bir dini konuları gündeme getiriyorsunuz? Dindar bir cumhurbaşkanımız olmalı diye bir ayet mi var da, sayın B.Arınç “ Dindar bir cumhurbaşkanımız olacak.” demişti?.

“Deniz Fenerine dokunan öbür dünyada cayır cayır yanar.” diye bir ayet mi var da; Deniz Feneri e.V. soruşturmasını yürüten eski savcılar hakkında 11 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı da konuyla ilgili zanlılar hakkında iddianame hâlâ hazırlanmadı ?

Midyat Kaymakamı, Ak Parti İlçe Başkanı Hüseyin Çelebi’yi ziyaretinde "Midyat kaledir, burayı mahalli seçimlerde kaybetmemek lâzım.” buyurmuş. Genel seçimler öncesi soba dağıtan, sobayı bizzat kendi eliyle vatandaşa teslim eden vali de gördük. “Valiler ve kaymakamlar devletin değil, iktidarın valileridir ve kaymakamlarıdır.” diye bir ayet mi var?

Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, Diyanet'e personel açığı olduğu gerekçesiyle 7 bin imam ve 2 bin müezzin olmak üzere 9 bin sözleşmeli personel alınacağını açıkladı. İmamlar ve müezzinler sürekli başka ve daha yüksek makamlara atandıkları için; size imam da dayanmıyor, müzezzin de. “Din görevlililerini daha yüksek makamlara atayınız.” diye bir ayet mi var?

Bir öğretmen olarak, bir eğitimci olarak, bir anne olarak; sayın Çelik’i kınıyorum. “Bir öğretmenin, bir annenin görüş ve düşünceleri bizim için çok önemlidir.” diye bir ayet olmadığına göre, ne diye konuşup duruyorum ben ? Çünkü, birilerine göre ben yok’um. Çünkü Kâmuran Esen diye bir ayet yok. Hiç bir ayette “Atatürk” ten söz edilmediğine göre, yoksa Atatürk diye biri de mi yok?

Vay benim dertli başım!]]> Fri, 03 Feb 2012 17:06:36 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98374-vay-benim-dertli-bathym/ <![CDATA[Sanat'ın Yedi Harikası]]> http://forum.tabut.net/topic/98351-sanatyn-yedi-harikasy/
Aslında değerlendirmelerime sanatın daha önde gelen ve belirleyici çeşitlerinden olan, müzik veya plastik sanatlarla başlamayı düşünüyordum. Lakin şahsen bugüne kadar her gördüğümde veya dinlediğimde aklımı başımdan almış olan tasarımlardan, ilki olarak mimari bir tasarım olan bu eserle başlamamın ana nedeni; seçkimin içerisinde, doğmuş olduğum topraklarda tasarlanmış olan tek eser olmasıdır.

Aslında seçkime bu eserle başlamamın bir de handikapı var. Ki bir çok kişi bu tasarımı belki de bir “mimari eser” olarak algılamaz ilkin. Tasarımı, bulunduğu doğal güzellik içersinde tam da değerlendiremeyen ve hatta bir tasarım olarak algılayamayan insanlar ile bile karşılaştım. Aslında eser o kadar mükemmel ve basit ki; belki de bu yüzden insanlar halen bu eseri bir “tasarım” olarak bile kabullenemiyorlar kendi içlerinde.

Mevzubahis eserin I.Antiochos’un mezarı olduğunu söylediğimde eminim sizler arasında da dünyada bu kadar mükemmel mimari örnekler varken, bu eserin sanatın yedi harikası seçkisine girmemesi gerektiğini düşünenler olacaktır. –Ki umarım bu konu hakkında kendi önerilerini beyan edenler olur ve beni çürütür-

Bunu yaparken amacım aslında ne yukarıda da belirttiğim gibi Anadoluluğu ön plana çıkartmak, ne de sırf değişik bir bakış açısı sunmaya çalışmak. Nemrut Dağı’nda inşa edilmiş olan bu mimari eserin, hem de çok orijinal ve sanatsal bir mimari eser olduğuna inanmamı sağlayacak yeterli argümanım var, zira.

Bu eseri doğru inceleyebilmek için aslında öncelikle eseri inşa ettiren kişi ile tanışmak önemli. Bu kişi Kommagene Krallığının en önemli kralı olan I.Antiochos’tur. Ve tabii Antiochos’u anlayabilmek için ise Kommagene Krallığını az biraz tanımak da gerekir.

Kommagene tüm büyük devletler gibi çok verimli, mistik ve enerjik bir yerde, Fırat ve Dicle nehirlerinin arasında kurulmuştur. İktidar hayatı oldukça kısa süren bu krallığın en belirleyici özelliği de yine iktidar hayatı boyunca tek bir savaş bile yapmamış olmasıdır. O vandal, savaşcı, hegemonyacı ve ataerkil çağda bu kadar barışcıl bir krallıkla karşılaşmak oldukça ilginç. Günümüze kadar bile hiç savaş yapmamış olan devletler listesi çıkarmaya kalksak, bu özelliğin ne kadar önemli olduğu hepiniz tarafından kabul edilecektir.

İşte bu özelliğin hayata geçirilmesinde en önemli yaklaşımı hayata geçiren kraldır Antiochos. Zira kendisi o devirdeki iki baskın uygarlık olan Pers ve Yunan kültürlerini topraklarında eşit bir şekilde harmanlama gibi dahiyane bir fikri hayata geçiren bir yöneticidir Antiochos.

Nemrut Dağı’na çıkmadan önce Gaziantep’teki arkeoloji müzesini ilk gezdiğimde, ufak bir büstü ile karşılaştım Antiochos’un. Ve beni hemen çok fazla etkiledi bu büst. O devirde bu kadar yakışıklı ve güzel bir insanın olabileceğine inanmazdım. Hatta bu dünyaya fırlatılmış başka bir gezegenden gelen mükemmel bir varlık gibi geldi bana. O kadar pürüzsüz, temiz ve güzel bir yüz.

İşte bu kral Antiochos, biraz da sanırım şanslı doğasının ve yaradanın kendisine sunmuş olduğu bahtın da biraz etkisi ile, kendisini tanrısal bir varlık olarak tahayyül etmiştir. O devirde tabii ki kralların tanrısal bir yetkeden bahsetmesinin doğallığını da düşündüğümüzde aslında pek haksız da sayılmaz bu fikri ile.

Antiochos tüm bu fikirlerin ışığında tasarlamıştır, günümüzde Nemrut Dağı’nda bulunan mimari eserini.

Yukarıda saydıklarım, bu anıt mezarın bence neden yüksek bir mimari standardı barındırdığının fikirsel argümanlarıdır. Şimdi ise her hepimizin bildiği şekilsel argümlanlardan bahsedeceğim kısaca.

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, Nemrut Dağı tüm etrafı dikkate alındığında bir rakımdır. Ve dağın tepesine çıktığınızda tüm bütün dünya, görüş sınırlarınız içersinde, ayaklar altında kalır. Tam da bir tanrının ikamet etmesi gereken bir yer olarak, çok mükemmel bir yerde inşa edilmiştir. Ayrıca bu dağ tam da; batı yönünden Mezopotamya’ya giriş kapısıdır. Hemen aşağıda sağınızda Dicle nehri sakin sakin akmaktadır. Ve tabii ki o dönemin en kutsal miti olarak Güneş, her sabah ayaklarınızın altından selamlayıp, yine her akşam ayaklarınızın altından veda eder dünyaya. Gün doğumunun ve gün batımının tüm dünyada en ürpertici ve etkileyici biçimde doğup battığı kabul edilen yerlerden birisidir.

Tepede, gün doğum ve batışına hakim iki balkon inşa edilmiştir. Tüm dünyaya ve yıldızlara hakim Doğu ve Batı balkonları. Ve bu her iki balkonlarda o günkü iki büyük uygarlığın –Yunan ve Pers- tanrıları ve mitlerini simgeleyen heykeller dikilidir. Bu heykeller bir aslan ve bir kartal heykeli ile başlar ve aynı düzende son bulur. Burda aslan yeryüzündeki gücü, tanrıların habercisi olan kartal ise gökyüzü gücünü sembolize eder. Heykeller her iki tarafta şu şekilde sıralanmıştır. I.Antiochos, Kommagene, Zeus, Apollo, Herakles. Buradaki yazıtlarda Antiochos’un anne tarafından Büyük İskender’den –Yunan-Makedon-, baba tarafından da Darius’dan –Pers- geldiği yazılıdır. Böylece Antiochos, atalarından gelen etnik farklılığı birleştirmiş, bu nedenle de tanrı heykellerinin yüzünü doğuya ve batıya çevirmiştir. Ayrıca tanrı heykellerinin ismi grek ve Pers dillerinde yazılmıştır.

Mimari eserin tüm bu yukarıda saydığım özelliklerindnen gayri, yine bence en orijinal ve mükemmel yönü, anıt mezarı oluşturan Kümülüs’tür. Kümülüs, yontulmuş heykellerin kırıkları üstü üstüne yığılarak mezarın üzerinin kapatılmasından oluşarak, şu dört mükemmel hedefe birden hizmet eder. İlk olarak mezara giriş asla ve asla mümkün değildir –tabii tümülüsü yıkmadan-. İkincisi maliyet ve uygulama yönünden müthiş bir kolaylık sunması. Üçüncüsü belki de dünyada başka hiç bir örneği olamayan, Hunik diyebileceğimiz bir yapının oluşturulması. Yapı tam bir geometrik şekli ifade etmez zira. Ne tam bir Ziggurat, ne tam bir piramid ne de tam bir kubbedir. Dördüncü ve en önemlisi ise; koskocaman bir dağın, bir bütün olarak mimari bir esere dönüştürülmüş olması gibi basit ve muazzam bir fikri –ki tüm muhteşem fikirler böyledir- haiz olmasıdır.

Kısaca Antiochos, daha miladdan önceki yıllarda; fikirsel, tasarımsal, şekilsel olarak bu kadar çok fazla fikre ve ereğe hizmet eden bir yapıyı tasarlamış olması bakımından; dünyaya muhteşem bir fikir armağan etmiştir. Ve tabii kendisini de sonsuzluğa kadar Güneş’e ve yeryüzüne ve yıldızlara; diğer tüm tanrılarla birlikte hükmedecek olan bir Tanrı-Kral olarak sunmuştur.

Tüm bunlar –bence- bir eserin etrafındaki muadillerinden yeterince ayrılmasını sağlayabilecek sağlam argümanlardır. Ve zaten o tepeye insan olarak çıkıp da tüyleri diken diken olmayan ve bu muhteşem mimari eserden etkilenmeyecek olan birisi ile tanışırsam, onun o tepede bulunan ve yüzleri rüzgarlardan çatlamış olan taş heykellerden farkının olmadığını iddia ederim.

Eklenen görüntü(s)

  • Eklenen görüntü: monthly_01_2012/post-10900-0-82607600-1328014306.jpg
]]> Tue, 31 Jan 2012 12:51:51 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98351-sanatyn-yedi-harikasy/ Estetik Dönüşüm ve İntihar* http://forum.tabut.net/topic/98321-estetik-doenuthum-ve-yntihar/ Yazar: Zafer Ekin Karabay
İntihar üzerine


"Hayatın neresinden dönülse kârdır."
N.Marmara

İntiharı belki de ilk kez konuşan, savunan ve eyleyen Stoacılardan bu yana çok zaman geçti. Zenon, Kleanthes Seneca savundukları felsefenin pratiği olarak intihan seçtiler. Söz konusu felsefe ise Seneca nın "uzun yaşamak için kaderin lütfuna bağlıyız, yettiği kadar yaşamak ise bizim elimizde" sözünde özetlenebilir. Öte yandan intihar, iktidarı olumsuzlaması üzerinden bir direniş ve reddiye edimi olarak da düşünülebilir. Kaldı ki, Aristotales'in, intiharı ahlakdışı olarak yorumlaması ve devlete karşı yönelmiş bir edim olarak görmesi çoğu iktidarca da paylaşılmıştır. Foucault'un modem iktidarın bir özelliğini vurgulamak için seçtiği bio-iktidar kavramı da, tebaasının yaşamasını salık veren bir iktidarı tarif ettiği için iktidar-öldürme ikilisinin çoğu zaman örtüşmesi karşısında, iktidar-intihar ikilisinin yine çoğu zaman zıtlığını imler. Öte yanda özellikle Ortadoğu dinleri de intiharı iktidarın, yani bu sefer tanrının iradesine muhalefet olarak yorumlar ve dışlar. Gelgelelim intihar bir varoluş sorunudur ve intihara böyle yaklaşan filozoflarca edim değilse de müntehir savunulur. Sözgelimi Sartre'a göre intihar, dünyada olmanın başka bir yoludur. Nietzsche ise yaşama son verme hakkını birincil hak olarak yorumlar. Camus'un da intiharı tek felsefi Sorun olarak görmesine karşılık, bu edim, genellikle gündelik bir yaklaşımla 'kaçış' olarak yorumlanır ya da nihilizmin failliği vurgulanır. Oysa zaman zaman 'sözde intihar' olarak tanımlanan, edimin burada belirlenen özüne aykırı ve yine gündelik sorunların yol açtığı intiharı, bütünüyle önemsiz saymamanın yanı sıra saklı tutar ve nihilizmin son kertede etik tutumu da reddedeceği belirtirsek; nihilizmin, intiharı açıklamakta yetersiz kalacağı açığa çıkar. Keza kendisini biyolojik varlığından ibaret saymayan olası bir müntehirin kültürel ve bireysel varlığının olanaksız kaldığı noktada biyolojik varlığının da anlamını yitirmesi üzerine gerçekleşen intiharı fevkalade etik bir intihar olacaktır. Ote yandan 'kaçış' yorumu, yerleşik yaşamın ve verili yaklaşımın yeniden üretimine dayanır ve daha vahimdir. Aslında Hayati Baki'nin dediği gibi" intiharın ne olduğuna ilişkin tanımların, yaklaşımların, çözümlemelerinin sığlığı, intiharın ne olmadığına değin ipuçları verebilir ancak." (s.12) Bununla birlikte intihar, başka gerekçelerle de gerçekleşse her zaman bunalımı çağrıştıracaktır. Romanlarınsa, gerçekçi akıma bağlı olmasalar bile, yazıldığı dönemki toplumun gerçekliğini yansıtmaları dolayısıyla, yetmişlerden sonra yeni bir ivme kazanan Türk romanının özellikle ilk örneklerinde roman kişilerinin intiharları, ihtilal sonrası Türkiye toplumunun içine düştüğü bir bunalımın tezahürü olarak yorumlanabilir.

Türk romanında estetik dönüşüm

Uşaklıgil'in Aşkı-ı Memnu'su, Tanpınar'ın Saatlari Ayarlama Enstitüsü gibi istisnalar olsa da, Türk romanında uzun süre gerçekçi eğilimin varlığı kabul edilir. Yetmişli yıllar ise Türk romanın da gerçekçiliğin tamamen bırakılmamasıyla birlikte modernist ve postmodernist eğilimlerin başladığı dönemdir. (Ecevit,s.84) Dönemin başlatıcıları da 72 'de Tutunamayanlar'ı yazmasıyla Oğuz Atay ve bir yıl sonra Anayurt Oteli'ni kaleme alanYusuf Atılgan'dır ki, Atılgan'ın daha 1959'da Aylak Adam'ı yazdığı da unutulmamalıdır. Süreç, Ferit Edgü, Latife Tekin, Bilge Karasu ve Orhan Pamuk gibi yazarların bulunduğu bir kulvarda ilerler ve İhsan Oktay Anar, Hasan Ali Toptaş, ve Hakan Akdoğan'a değin uzanır. Bahsedilen dönem, somut gerçeğin ifadesi olan ve bir anlamda mimetik estetiğin geçerli olduğu gerçekçi roman döneminin başkalaştığı, soyut durumların romana taşındığı ve aynı paralelde romantizmin ve bireyciliğin gündeme geldiği bir kesittir. Romancı artık dış gerçekliği yansıtmak ve eleştirmenin ötesinde, iç dünyasının kıvrımlarına da girer ve kurduğu düşsel alanı, gerçeklik alanına ikame eder. Bu genelde 19. yüzyılda Balzac ve Tolstoy'la doruğa varan gerçekçi romanın varlığını garanti eden koşulların ortadan kalkmasının da bir sonucudur. Söz konusu koşullarsa modernitenin dünyayı bütünüyle algılanabilir ve tanımlanabilir bir bütün olarak gören düşünsel düzleminin ifadesidir. Modernitenin yarattığı hayal kırıklığı ise bahsedilen düşünsel düzlemin de eleştirisine açılarak roman yazarına ulaşacak ve yazar, okuyucuya salık vereceği bir dünya görüşünden yoksun kaldığı gibi, nesnelliği tartışılır hale gelen dış gerçeklikten uzaklaşacaktır. Türkiye özelinde ise 12 Eylül darbesinin sol üzerinde yarattığı etki, kapitalist modelin alternatifini de tüketir ve romancının da bir boşlukla yüzleşmesine yol açar. (Moran, c.3, s.50)

Atay ve Atılgan'ın roman kişileri

Bahsedilen estetik dönüşümün öncüleri Atay ve Atılgan'ın roman kişilerinin intiharı dikkat çekicidir. Oğuz Atay'ın. Yalçın Küçük'ün bir yerde dediği gibi bir çelişki içermediği için bütünüyle roman saymaktansa, hocası Mustafa İnan'ın biyografisi diyebileceğimiz Bir Bilim Adamının Romanı'nı saklı tutarsak, ilk romanı Tutunamayanlar'da Turgut Özben, arkadaşı Selim Işık'ın intiharının izini sürer ve bu süreç boyunca kendisinin bir tutunamayan olduğunu anlar ve gözlerden kaybolur. Olay tamamen Tezer Özlü'nün Yaşamın Ucuna Yolculuk romanının Almanca baskısındaki adı gibi "bir intiharın izinde" geçer. Tehlikeli Oyunlar da ise Hikmet Benol. içinde bulunduğu yoğun karmaşanın gerçekliğini araştırırken hiçbir şey yapmak istemediği bir ana ulaşır ve yarı iradi bir durumda balkonun güçsüz parmaklıklarına dayanır ve aşağı düşer. Aslında Hikmet, romanın başında uyur ve yarı iradi intiharı da uyku simgeseli ile belirsizleşir. Böylece roman uyku parantezine alınmış olur. Atay, gerçeği ve düşü belirsizleştirmekle birlikte Hikmet Benol 'ü de bir tutunamayan olarak çizer.


Yusuf Atılgan'ın ise üç romanı vardır. Ancak bunlardan Canistan'ı yarım kaldığı için saklı tutup, Aylak Adam'a bakabiliriz. Yusuf Atılgan, Selim Andak'la yaptığı bir söyleşisinde, Aylak Adam'ı ölümle bitirmeyi tasarladığını ancak fazla melodramatik olacağını düşünerek C. 'nin "bir çeşit melankoliye, hatta deliliğe varabileceği hususunu" okura bıraktığını söylüyor.(Moran. c.2, s.234) Sonuçta C de Zebercet'in yaşadığı varoluş sorunsalındadır ve okuyucunun ulaşabileceği sonuçlardan biri de yine intihardır. Anayurt Oteli'nde ise Zebercet'in intiharı bence Türk romanının en görkemli intiharıdır. Zebercet bir anlık bir tereddütten sonra ayağını masaya vurur ve kendini boşluğa bırakır. Otelin sessizliğine karşın dışarda büyük bir gürültü; siren ve korna sesleri duyulur. Zebercet'in 28 Kasım'da intiharı tasarlamışken o tarihten on sekiz gün önce intihar ettiği anımsanırsa o günün 10 Kasım olduğu anlaşılır ve dışardaki gürültü Atatürk'ün anısına yapılan saygı duruşunun bir parçasıdır. "Yazann hiçbir yorum yapmadan ve neredeyse gizlice yanyana getirdiği bu iki olayı. Zebercet ile toplum arasındaki kopukluğu son kez vurgulayan bir sahne olarak yorumlamak doğru olur...Dışarının, başkalarının çağrısı boşunadır ve Zebercet dışarıya ve başkalarına kapalı kalarak son verir yaşamına" (Moran, c.2, s.233)

İntiharların düşündürdükleri

Estetik dönüşümün intiharlarla başlaması. ihtilal öncesinde olsa bile yaşanan gerçekliğin umutsuzluk yüklü oluşunu imliyor. Hatta Tutunamayanlar'a ancak tutunamayan bir küçük burjuvanın tutunabileceğinden bahsedilerek olayın sınıfsal konumuna dikkat çekiliyor. Öyle de olsa intihar yüklü bir içeriğin taşıyacağı eleştirel potansiyel, küçük burjuva ya da değil ama verili gerçekliğe yöneltilmiş sinsi bir gülümseme, düşülmüş bir ünlemdir. Ancak Yusuf Atılgan'ın daha büyük bir ünlem koyduğu düşünülebilir. Oğuz Atay'ın roman kişileri içe dönüktürler ve romanları da postmodern romanı daha çok çağrıştırırcasına düş-gerçek belirsizliğinde ilerler. Atılgan ise moderniteyle hesaplayan modernist romanı çağrıştırıyor bana. Atılgan'ın roman kişilerini daha yoğun bir bunalımda bulunmakla birlikte dış gerçeklikle olan kopukluğu ona yönelik bir reddiyeyi de içeriyor. Zebercet'in intiharıyla. anma töreninin kesişmesi de aynı duruma açılıyor.

Kaynakça
Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 3, İletişim Yay.. İstanbul 1997
Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 2, İletişim Yay., İstanbul 1999
Hayati Baki, Şiirin Kesik Damarları 1. Promete Yay., Ankara 1994
Oğuz Atay, Tutunamayanlar, İletişim Yay., İstanbul 1997
Oğuz Atay, Tehlikeli Oyunlar, İletişim Yay.. İstanbul 1997
Yusuf Atılgan. Aylak Adam, YKY. İstanbul 2000
Yusuf Atılgan, Anayurt Oteli, YKY, İstanbul 2000


*: "kül" edebiyat, sanat ve düşünce seçkisi. Sayı:23 (Nisan 2002)

zaferekin.net]]> Mon, 23 Jan 2012 11:05:18 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98321-estetik-doenuthum-ve-yntihar/ Perşembenin Gelişi Çarşambadan Belli Olur http://forum.tabut.net/topic/98296-perthembenin-gelithi-carthambadan-belli-olur/
Bizi biz yapan değerlerimize karşı çıkanlar, bunları içlerine hiçbir zaman sindirememiş olanlar, uzun zamandır emin adımlarla, yavaş yavaş ilerliyorlardı. Bizi alıştıra alıştıra, yavaş yavaş ilerliyorlardı; ki biz uyanmayalım, farkına varmayalım. Penceremizin önündeki körpe, küçük bir fidanın zamanla büyüyüp, görüş açımızı yavaş yavaş kapatması, evimizi aydınlatan güneş ışığımızı kesmesi gibi. Bizim de, bu ağacın odamızı karartmasına alışmamız gibi. Sanki, o ağaç hep orda varmış da, önümüz zaten hep kapalıymış gibi. O nedenle birçoğumuz, ışıklarımızın birer birer söndürüldüğünün farkına varamadık belki de. Ya da vardık, önemsemedik. Her şey yavaş yavaş olur zaten. Çocuğumuz gözümüzün önünde yavaş yavaş büyür, fark edemeyiz; ne zaman ki giysilerine sığamaz olur, işte o zaman anlarız çocuğumun büyüdüğünü.Tane tane yağan kar, bir bakarsınız ki yarım metre birikivermiş yerde. Onlarca basamaklı bir merdiven, basamakları tek tek çıkılarak tükenir. Damlaya damlaya nasıl göl olursa, damlaya damlaya da bir göl kurur. Ama ne yazık ki biz; gölümüzün su seviyesinin yavaş yavaş düşmesine hiç ses çıkarmadık. Gölün su seviyesi hızla düşmeye başladı,sesler de yükselmeye başladı: “Aaaaaa! Göl kurumak üzere.” Günaydın efendim günaydın!

Örneğin; 19 Mayıs kutlamaları kaldırılıyormuş. Derslerin aksaması, törenlere tepki gösteren öğrenci velileri ile okul yönetiminin karşı karşıya geldiği ve hazırlıklarının uzun sürmesi gerekçesiyle.…Gösterilen bahane, hiç ama hiç ikna edici değil. Akşam öğününde yenilen yemekten rahatsızlık duyduk diye, akşam öğünü kaldırılır mı ? Arabasıyla kaza yapan kişi, arabasına bir daha binmemeli mi? Geçiniz efendim geçiniz! Hani bir masal vardı : Akarsuyun alt tarafında su içen kuzuya, "Suyumu kirletme" diyen kurdun masalı. Kuzu, "Ben akan suyun alt tarafındayım, senin suyunu nasıl kirletirim?" diye sorunca kurt şöyle diyordu: "Ben seni yemeye karar verdim. Gerisi bahane..." 19 Mayıs kutlamalarını kaldırma bahaneleri, aynı kurdun bahanesine benziyor. Yemezler.

Örnek vermekle bitmez. Milli Eğitim Bakanı Ö.Dinçer, Mina Urgan’ın kaleme aldığı “Bir Dinozor’un Anıları” kitabını öğrencilerine öneren edebiyat öğretmeni hakkında inceleme yapıldığı iddialarını doğrulamış. Gerekçesi de şuymuş: “Kitabın küfür içermesi, Allah inancı hakkında kuşku yaratması ve içkiye özendirmesi.” Bu kitabı yıllar önce okudum. Ne içkiye başladım, ne de içimdeki Allah sevgimde ve inancımda bir azalma oldu. O kitaptan aklımda kalmış bir küfür hiç yok. Sevgili okuyucu; banka soyguncusunun hayatını anlatan filmi izleyip de banka soymaya kalkıştınız mı hiç?

Mudanya’da , ameliyat ettiği hastası 8 yaşındaki çocuğa sırf moral vermek için, yılbaşında Noel Baba kostümü giyerek hemşirelerle birlikte evini ziyaret eden doktor hakkında, Hastanede Noel Baba kostümüyle dolaştı diye soruşturma açılmış.Sağlık Bakanlığı, konuyla ilgili olarak, konunun ne olduğunun anlaşılması amacıyla inceleme yapıldığını, herhangi bir müfettiş görevlendirmesi ve soruşturma yapılmasının söz konusu olmadığını bildirmiş. Kendi kendilerini ele veriyorlar. Soruşturma açmamışlar da inceleme başlatmışlar. Ha Kel Hasan, ha Hasan Kel. Ne demiş atalarımız: "Çingene marifetini söylerken, hırsızlığını ele verir."

Cemaat toplumu olup çıktık. Bir bakan çıkıp, “Cemaatle aramızı kimse bozamaz.” diyebiliyor. İstanbul Milletvekili Hakan Şükür, “ Fethullah Gülen'in hizmetleri takdirle karşılanması gerekirken, bu insanın yaşadıkları, ona bakış açımı daha da saygın ve sevgi dolu bir hale getiriyor.'' diyebiliyor. Aynı milletvekli, asli görevini unutup tv’de futbol yorumculuğu yapabiliyor. Üstelik bu işi hobi olarak yaptığını söyleyebiliyor. Sözlükte hobi’nin tarifi şudur: Her zamanki uğraşlarının dışında yer alan dinlendirici bir merak veya işlem; severek yapılan bir iş, bir vakit geçirme yolu…” Yani, para kazanılan bir iş değil. Hakan Şükür bu -kendi ifadesiyle - hobisinden, 150 000 TL kazanıyor. Kaldı ki, yorumculuk yapabilmek için, her hafta saatlerce maç izlemesi gerekecek. Bu durumda yorumculuğu değil, vekilliği hobi olarak yapacak desem, o da olmaz. Çünkü vekillikten de para alıyor. Yani nerden baksanız, iler tutar tarafı yok. Hele hele, emekli vatandaş iş yeri açtığında maaşından kesinti yapıldığını düşününce, insan söyleyecek söz bulamıyor.

Bu ve benzeri durumlardan yenice rahatsızlık duyanların, şikâyet etmeye hiç hakları yok. Perşembenin geleceğini çarşambadan, hatta salıdan anlamalıydınız. Zamanında çıt demediğiniz için, şimdi küt diyemezsiniz. Şahsi çıkarlar peşinde koşmasaydınız,” Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın.” demeseydiniz, bunların hiç birisi yaşanmazdı. Dün ektiğiniz nohutlar şimdi leblebi oldu da başımızda şangırdıyor. Tepki göstermekte geç kaldınız, geç. Eşeğimizi kurt yedikten sonra, keşke rüya olsa diye dövünmenin hiç âlemi yok. Suçlu kim mi? Suç hepimizin. Kısacası; “ Suç, iğde de var, yünde de var; çıkrıkta da var, yünü eğiren kancıkta da var.”

15 Ocak 2012 - 02:30]]> Mon, 16 Jan 2012 10:05:31 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98296-perthembenin-gelithi-carthambadan-belli-olur/ Erotizmin Sınırlarında Dolaşan Şair: Cemal Süreya http://forum.tabut.net/topic/98252-erotizmin-synyrlarynda-dolathan-thair-cemal-sureya/ Yayınlanmış resim



"YALNIZ AŞKI VARDIR AŞKI OLANIN..."


Bu yazıyı yazmak istememin bir nedeni de; "Ama kadınlar, Tanrım, / Öyle sevdim ki onları, / Gelecek sefer / Dünyaya / Kadın olarak gelirsem, / Eşcinsel olurum" diyen şair, Cemal Süreya'nın şiirinde, daha doğrusu onun erotizminin sınırlarında dolaşmak… Ve her şeye rağmen, bu sınır ihlalini gerçekleştirmek ya da bir başka gözle, bu şiirde, kadının ya da erkeğin konumunu yeniden gözden geçirebilme isteği. Hatta Cemal Süreya'da erotizm hakkında çok şey söylense dahi… Bu ne kadar yapılabilir bilemiyorum ama bildiğim bir şey var; o da Cemal Süreya'nın şiirinde erotizm ile aşkın iç içe geçtiği. Metin Celal'in demesiyle, "cinselliği yok saymayan bir aşktır Üvercinka'nın ana izleği" ki, değil Üvercinka, öteki şiirlerine bakıldığında da, aşk ve erotizm onun şiirinde, iç içe geçmiş, tensel birlikteliğin yanı sıra, bu birliktelik, arka odadan gün yüzüne çıkartılmıştır. Bu gün yüzüne çıkarılan cinselliğin arkasında, belki de Hasan Akay'ın demesiyle şu gerçeklikleri aramak gerektir:(1) "Nihayet, İkinci Yeni şiiri, Rauf Mutluay'ın dediği gibi, 'biraz sinemanın, biraz batı toplumundan bize sızmaya başlayan cinsel açıklığın etkisiyle daha ayrıntılı sevişme tasvirlerine yönel'miş, bu yolla aşk ve kurtuluş umuduna kapılmıştır. Yani, söz konusu eylemde, Batılı felsefeyle birlikte sosyal yaşantının da payı vardır. Bunun nedeni, 'sanatçıların, toplum içinde kendilerini tedirgin, dirliksiz, mutsuz, yalnız, anlaşılmaz, değeri bilinmez sanmaları; mutluluğu, cinsel yakınlığın dünyayı unutan yalnızlığında aramaları'dır. Fakat tüm bu söylenenler onun, sadece erotizmin sınırlarında dolaşan şiirler yazdığını bize göstermez. Kimi kez de, "Hükümet" adlı şiirinde olduğu gibi yaşadığı ortama, eleştirel gözle bakar, baktırabilir: "Bu hükümet / Pir Sultan'a pasaport vermiyor, / Onu anladık. / Yunus Emre'ye de / Basın kartı vermiyor, / Onu da anladık. / Ama bu hükümet / Ferman çıkarmış / Karacaoğlan'ı / Otobüse bindirmiyor." demesi, bize yukarda söylediğim sözü destekler.


Yayınlanmış resim
Bununla birlikte, Hülya Dündar da,(2) Leyla Erbil'in Romanlarında Cinsellik Sorunu başlıklı tez çalışmasında, Erbil ve kuşağının, İkinci Yeni şairleri ile bir etkileşim yaşandığından söz eder: "Erbil ve kuşağı, İkinci Yeni şairleriyle de bir etkileşim yaşamışlardır. Temizyürek, bu etkileşimi 1950 kuşağı ile İkinci Yeni Şairleri arasındaki benzerliklere dikkat çekerek, şöyle ortaya koyar: İkisi de öncü anlatımlar peşindedir. İkisi de bireyden çıkar yola. İkisi de toplumun ve insanın açığa çıkmamış hallerini kuşatacak bir bilinç peşindedir. İkisi de imgelerin seferberliği konusunda aşkın deneyler yaparlar. Her türlü rantçı sahteliğe karşı edebiyatı bir bakıma yapıbozum tekniğiyle işletmektedirler." der. Bu söylemden yola çıkarak Cemal Süreya'nın şiirlerinde, kendinin ve ötekilerin bireyden yola çıkarak, toplumun ve insanlığın açığa çıkmamış hallerini, buna cinsellik dahil olmak üzere, gözler önüne serdiği, söylenebilir. Bu noktadan bakıldığında, Süreya'nın kendine âşık süsü vermiş değil, kadına âşık bir şair olduğu da ileri sürülebilir, zaten bunu kendi de, çeşitli yerlerde defalarca söylemiştir. Ama bu âşıklık ya da erotiklik hali, toplumsal olanın içinde yaşanan bir âşıklık, erotiklik ya da çapkınlık halidir. Ki 1931 Erzincan doğumlu olan Cemal Süreya, 61 darbesi, 12 Mart muhtırası, 80 darbesi gibi Türkiye'nin yaşadığı birtakım çalkantıları görmüş, bunu derinlerinde hissetmiş, bu hissediş esnasında, ironik bir dille yaşadığı süreci anlatmış, o süreçle adeta içselleşmiştir. Doğaldır ki, yaşanan bu süreç, kendi doğallığı içerisinde de sürmüştür. Cemal Süreya, daha çok, cinselliğin tabu olarak görüldüğü, yaşadığı toplumu, o toplumun içinde gördüklerini şiirine resmetmiştir. Fakat kendinden önce yazanlardan ayrılan bir tarafı vardır. O, erotizmi kapalı kapılar ardından, gün ışığına çıkarmıştır. Erotik birtakım ayrımları gösteren ilk kuşak, Servet-i Fünuncu'lar olmasına karşın, kadın ve erkeğin cinsel arzularını, yasak ilişkileri, yatağı, cinselliği gösterenler de İkinci Yeni'ciler olmuşlardır. Bir anlamda, erkekle kadın İkinci Yeni ile şiirde aynı yatağı paylaşmışlardır. Zaten Cemal Süreya da kendi şiirini "erotik bir şiirdir benimki" diye tanımlar. Tam da burada Metin Celal'in(3) "Cemal Süreya; Kişilikli Bir Şair" başlıklı yazısından şu bölüm göze çarpar: "Cinselliği çağdaş Türk şiirine sokarken şiirini ince bir alayla örer. Belki de bunun nedeni gerçekte doğal karşılanması gereken bir olguya toplumun kınayıcı, ayıplayıcı yaklaşımının yadırgatıcılığının farkına varmış olmasıdır" der. İşte belki de bu nedenle o, erotizmin adeta uç noktalarında dolaşır. Yazdıkları ile sınır tanımazlığını gösterir. "İngiliz" adlı şiiri de bu tür şiirlerinden biridir. Artık ete kemiğe bürünmüş kadın, sevgili olan kadın, erkeğin karşısında kimi kez de onu mutlu etmek için bir duruş belirlemiş, ya da belirlenen duruşu uygulamaya koymuş, cinselliğin doruklarına tırmanmaya hazır hale gelmiş bir kadın vardır. Tabii burada, yani "İngiliz" başlıklı şiirindeki kadın, sevgili ya da karısı olan bir kadın değildir. Onun tabiri ile bu "kolay" bir kadındır. Çoğunluk, birtakım etkinlikleri, bir anlatıcıya anlattırdığı şiirlerinde Cemal Süreya, bu şiirinde, kendini merkez alarak, kendi etkinliğini anlatıcıya söyletmek yerine, kendini kendi anlatmış, bu yolu tercih etmiştir. Hatta burada, bu şiirde erkeksi bir böbürlenme de hissedilir içten içe. "Kolay Meryem"in, üç türlü duruşundan sadece birini ona saklaması, diğerlerine bu duruşu göstermemesi, onun için övünç kaynaklarından biridir, öyle olmuştur. İşte şiirden dizeler: "Ayakta duran kadınlar olur ya / Meryem bunlardan / üç türlü ayakta duruşu var / Birini yalnız bana kullanıyor / - Güzel mi bari / - Hem de nasıl". Bununla birlikte onun, "Ülke" adlı şiirinden alıntıladığım şu dizeler, onun ne kadar uç noktalarda gezindiğini, bize net bir şekilde gösterir: "Yalnız aşkı vardır aşkı olanın / Ve kaybetmek daha güç bulamamaktan / Sen yüzüne sürgün olduğum kadın / Kardeşim olan gözlerini unutmadım / Çocuğum olan alnını sevgilim olan ağzını / Dostum olan ellerini unutmadım / Karım olan karnını ve önlerini / Orospum olan yanlarını ve arkalarını" ki, her ne kadar, biz kadınlara aşağılayıcı bir ifade gibi gelse de, burada kullanılan "orospu" sözcüğü, birtakım dogmaların yıkılması anlamında bakıldığında, bizlere önemli gözükecek, yukarıda söylediklerimi de destekleyecektir. Dahası mahremiyetin ortadan kaldırılması anlamında bu önemlidir. Bununla birlikte, şairin soyadının bir harfini attığı "Elma" adlı şiirinde (Üvercinka) -bundan böyle Cemal Süreya olarak anılacaktır- "Bir yanda Sirkeci'nin tren dolu kadınları / Adettir sadece ağızlarını öptürürler / Ayaküstü işlerini görmek yerine / Adımın bir harfini atıyorum" derkenki dizelerinde, biraz da hafif meşrep bir kadındır bu kadın. Bununla birlikte Laurent Mignon'a göre:(4) "Sadece ağızlarını öptürmekle suçlanan kadınlar onun için sadece cinsel arzularını giderme yoludur. Burada bir aşk arayışından söz edilemez. Buradaki arzu cinseldir, çıplak bir kadın resmine yönelik olabilir." Fakat yine de her türlü olasılığa karşın, bu Sirkeci'nin kadınlarının özelliği olsa da, "Sadece ağızlarını öptürürler" dizesindeki o ince ayrıma daha farklı bakılabilir belki de. Bu da bir başka yazının konusu olabilir.


Yayınlanmış resim


Bunun yanı sıra, onun şiirinde "çapkınlık bir erkek etkinliği olarak" anlatılsa bile, erkek gibi kadın da istek ve arzularını söylerler. Bu kimi kez gizli yapılan bir şey olsa dahi. Çünkü aşk vardır ve kural tanımaz, kadın ve erkek de birbirleri için vardırlar. Çoğunluk herkesin çapkın ve birbirini ayarttığı bu şiirlerde, kadın da kimi kez, cesurca bu etkinliğe katılan durumundadır. "Başka evlerde karşılaştık / iliğinden öptüm seni" derkenki durumda kadın da, bu öpülmeye karşı koymamış, ilgi duyduğu erkeğe izin vermiştir. Bunun yanı sıra, her ne kadar bazı araştırmacılar, tek eşle evliliği savunsalar bile, çok eşliliğin de, yaygın bir düşünce olarak varlığını sürdürdüğü gözlemlenmektedir. Sadece belki, değişen adlardır, aşk ve aşkın yasadışlığı hiç bitmez. Aşk öyle bir şeydir ki, eve hırsız yerine polis girer, o evlenmeyi hiç düşünmez: "Hain bir aşk bu, / Sizin eve hırsız girer / Onunkine polis. / Yasadışı bir aşk, / Evlenmeyi / Hiç mi hiç düşünmüyor." ya da "Oysa koca da ne benim kollarım var" derken de kadını adeta kışkırtır. Kışkırtan kadın, erkek, yasadışlılık, işte hep bunlardır ya da bu ince ayrımdır, onun şiirini okudukça göze çarpan. Ama bu, hep birlikte yapılan bir etkinliktir çoğunluk. Şiirin devamında bir de şu dizeler göze çarpar: "Soy bir portakal yedir bana dilim dilim / Ben Uzunminareliyimdir doğma büyüme / Ne yapıp yapıp denizi görmek isterim" derken de, isteklerini dile getirir aslında. Bu dizelerde çılgınca sevişme isteği, olanca gücüyle kendini hissettirir, biraz da erkek egemen söyleme yaslanarak. Özellikle buradaki "Ben Uzunminareliyimdir doğma büyüme" derkenki ifadenin, erkeğin cinsel organı ya da uzağı, daha ileriyi görme isteği ile (cinsel haz) aynı şeyleri çağrıştırdığı söylenebilir. Yukarıda söylediklerime devamla, okuyanda çeşitli çağrışımlar uyandıran dizelerde, tüm olağanüstülüğü ile şairin şiirinde yer alırlar. "Uzunminare" bu kez yerini sivri topuğa bırakır. Sivri topuk burada, tamı tamıma erkeğin cinsel organıdır. Halı ise, muhtemelen kadının cinsel organını işaret eder: "İki ses, iki bakış, gelişir nasıl / Tek bir cümle gibi, sözlere karşın / Sivri topuklar nasıl ortasına / gömülmüştür belleksiz halıları".

Tüm bunların yanı sıra, sevgiliyle ya da eşle yatılır ve bu etkinliğin hiç çekinmeden anlatıldığı da, daha önce rastlanmamış bir şekilde, gözler önüne serildiği gözlemlenir. Hatta bu erkek, yani kendi canının istediğini, yaptığını söyleyecek kadar cesurdur da. Çünkü tüm bunlar, insana has duygulardır, şiir yolu ile ifade edilmesi gerekiyorsa edilmelidir de. Bununla birlikte, Selim Temo'nun demesiyle: "Cemal Süreya'nın hemen her kitabında(5) evli kadınlar vurgusu ya çapkınlığı evliliğe yeğlemek, ya çapkınlığı hatırlamak için vardır." Fakat çoğunluk şiirlerinde, mahremiyet duygusu da korunmak istenmiştir. Şairin Mülkiye dergisinin Mart 1953 tarihli 13. sayısında yayımlanan "Hafta Sekiz" adlı şiirinde de bu mahremiyeti koruduğu ve bunu "Şiir" başlıklı şiirinde de sürdürdüğünü görürüz. "Şiir" başlıklı şiirinde Süreya, "İstanbullar geminin altında / Kadınları sorarsan onlar da öyle / Şişeler de geminin altında, Güzin'de / Allahtan beni kimsecikler görmüyor / Canımın istediğini yapıyorum / Çırılçıplak sularda yıkanıyorum, utanıyorum / Güzin utanmak istiyor ama nerde / Nasıl utanacak bu boş şehirde" demek ki burada kadın, şehir boş diye utanmıyor. Şehir dolu olsa utanacaktır. Ama o, bu boş şehirde, canının istediğini yapsa da utanır. Buradan da, yukarıda söylediklerimin desteklendiği gözlemlenebilinir.

Bununla birlikte, evliliğin, insan tabiatına aykırı olduğunu, ima ile söyleyen de odur. Evlilik ve aşk! Evliliğin, kimi kez aşkı öldürdüğü düşüncesi… Yoksa niye evli kadının ya da erkeğin gözü bir başkasında olsundur. Bu da onun, "Üzerinden Sevişmek" adlı şiirine konu olur. Bunu da şiirinde şu şekilde ifade eder: "Üzerinden sevişmek, kadınım, / Sigaranın, Asya'nın, omuzların, / Üzerinden aile fotoğraflarının / Eller nasıl duygandır nasıl yalın". Ayrıca, Süreya'nın şiirinde, duyu organları da devreye girer. Bu şiir başka şeyleri işaret etse de, duyu organları (el, burun, ağız, dudak) hissetmenin bir parçası olarak şiirde varlıklarını sürdürürler. Genel bir doğru dışında, bir şeylerin de var olduğu, kadınların da uçta oldukları düşüncesi, ama bir türlü dile getirilemeyen bir şey olarak, onun şiirinde vardırlar. O kimi kez, kadınların söylemeye çekindikleri ama gizliden yaptıkları şeyleri ya da şöyle diyeyim, çapkınlıkları da söylemeden edemez. Bu anlamda bakıldığında, karşımıza çapkın bir kadın görüntüsü de çıkar. Aslında o, bu şekilde yapmakla, var olanı işaret etmiştir. Bu da onun, "Dostluklar İçin Düzyazı" adlı şiirinde kendini gösterir: "Kadınlar uçtadırlar / Hele evli kadınlar". Çünkü gizli kapaklı yapılan şeyler, onun insanda uyandırdığı hazdır belki de ilişkiyi çekici kılan. Bu nedenle ona bu söylemlerinden dolayı, yasa dışı bir şairdir de diyebiliriz. O, yazdıkları ile kendini yasa dışı kılmış, kendinden sonrakilere, başka bir dünyanın kapılarını aralamıştır.



1) Hasan Akay, "Adı Kötüye Çıkmış Sözcükler ve İkinci Yeni Şiiri", Gösteri, Ocak 2005, Sayı: 42.
2) Hülya Dündar, "Leyla Erbil Romanında Cinsellik Sorunu" Tez. Türk Edebiyatı Bölümü Bilkent Üniversitesi, Ankara, Haziran 2004, s. 4.
3) Metin Celal, "Cemal Süreya; Kişilikli Bir Şair" Varlık, 2005, Sayı: 45.
4) Laurent Mignon, "Aşkın Ötesinde". Çağdaş Türk Şiirinde Aşk, Aşıklar ve Mekanlar, Ankara: Hece Yayınları, 2002, Sayı: 122.
5) Selim Temo, "Cemal Süreya Şiirinde Çapkınlık ve Bedenin Ekonomi – Politiği", Yasakmeyve, Kasım-Aralık, 2003 İstanbul, Sayı: 49.

mavimelekedebiyat]]> Fri, 06 Jan 2012 15:57:31 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98252-erotizmin-synyrlarynda-dolathan-thair-cemal-sureya/ Bir İntiharın İzinde: Tezer Özlü | Melek Öztürk http://forum.tabut.net/topic/98251-bir-yntiharyn-yzinde-tezer-oezlu-melek-oezturk/ Edebiyatın İçindeki Yaşam mı Yoksa Yaşamın İçindeki Edebiyat mı?



Yaşamın Ucuna Yolculuk'a çıktığımızda, Tezer Özlü için roman veya öykü yazmaktan ziyade iç dünyaları anlatmak önemli hale geliyor. Metinlerinde içsel konuşmalar belirli bir bilinç akışıyla sürüyor; birinci tekil anlatıcı olguları, ilişkileri biçimlendirirken ikinci tekil şahıs Kafka'nın, Svevo'nun, Pavese'nin bir zamanlar yaşadığı şehirlerinde var oluşunu kavramaya çalışıyor.

Tezer Özlü'nün Almanca Bir İntiharın İzinde (Cesar Pavese Üzerine Çeşitlemeler) adıyla kaleme aldığı anlatısı, 1983 yılında Almanya'da yayımlanmamış eserlerin ödüllendirildiği Marburg Edebiyat Ödülü'nü almıştı. Daha sonra yazar, anlatısını Türkçeye çevirmiş ve eser Türkiye'de Yaşamın Ucuna Yolculuk adıyla 1984'te yayımlanmıştı.(1)

“Ölü duvarlar”ın gerisinde, cesaretini toplayıp toplumun akılla bağdaşmayan düzenini reddederek sınırların ötesine geçmeyi dener ve bir yolculuğa çıkar Tezer Özlü. Edebiyat dünyasının mezarlıklarına uzanan bir yolculuktur bu. Akıl, delilik, varoluş ve boşluğun iç içe, yoğun duygularla geçtiği bu yolculuk, 4 Temmuz - 20 Temmuz 1982 tarihleri arasında gerçekleşir. Berlin'den başlayan yolculuğun Viyana, Zagreb, Belgrad, Niş gibi ara durakları olsa da ana durakları Prag'da Kafka, Trieste'de Svevo ve Torino'da Pavese'nin hayatlarını geçirdikleri kentler ve köyledir.

Ama asıl yolculuk sınırsız varoluşta başlıyor; yalnızlığın boyutlarını aşan bir başınalığı derinleştiren insan sevgisiyle. “O kentte kimse mutlu olmadı, ama kimse de mutsuz değildi. Çünkü kimse inanmaz mutluluğa. O kenttesin. Bana kış mevsiminin ve ölümlerin şarkılarını bırakıyorsun.” (s. 23) Çocukluk beklentilerinin, sevgilerin yitiverdiği, yüreklerin korkuyla kaplandığı bir darbenin ardından İstanbul'dan başlayan bir yolculuktur bu aynı zamanda. “O zamanlar, İstanbul'un dayanılmaz kargaşası içinde Svevo'yu okurken, Trieste bulvarlarında dolaşan roman kahramanlarına ne denli özenmiştin. Bombaların patladığı, her gün, her gece silah seslerinin duyulduğu, her an, ölümün insanları bulduğu İstanbul kentinde dayanılmaz yaşamdan kaçılacak tek köşe gene kitaplardı.” (s. 67)

Tezer Özlü için mekânları anlatmak, tipler çizmek bir süre sonra anlamını yitiriyor. Çünkü artık görünenin ardında görünmeyeni, sıradan görüntüleri çözümlemeye başlıyor. Arayışları içinde yaşamı ve gitmeyi varoluşu kavramak olarak algılıyor. “Oysa bugünkü yalnızlığım içinde ne denli güçlü ve mutluyum.” dese de yolculuğunun başında acıları mutluluk olarak nitelendirmeye karar verdiğini belirtmek de yerinde olur. “Yaşamımın en mutlu anlarında da aynı güçle acıyı duymadım mı. Ve acıların ötesinde bir beklenti vardı: Kendi dünyamın beklentisi. Kendi odamda içebileceğim sabah çayının beklentisi. Sinir hastanelerinin kantinlerinde, teneke çayı, kendi odamda içmek istiyordum. Kimse senin kadar güzel, hiç kimse senin kadar canlı gitmedi ölüme.” (s. 9)


“Hiçbir yerde değilim. Hiçbir yerde olmayacağım”

“Dünyanın en derin acısını” öykülerine, mektuplarına yansıttığını düşündüğü Kafka'nın Prag'daki mezarı başında çocukluğunu, ailesiyle olan iletişimsizliğini hatırlar Tezer Özlü. Çünkü Kafka da yaşamı boyunca babasının baskısı, dönemin siyasi ortamı nedeniyle huzursuz, içedönük ve yaşadığı topluma yabancıdır.

“Tüm ince duyguları, tüm bağlılıkları, kendini verme isteğini, bir tutukevinde gibi, ağır bir yük gibi yüreğinde hapsetmek zorunda bırakılmıştı.”(2) Pavese'nin bu cümlesini “Hep öyle değil mi.” diye sorarak açıklıyor Tezer Özlü, “Sevgilerimizi, duyguların yükseliş ve alçalış dalgalanmalarını, kendi kendimize algıladığımız biçimde bir başka insana akıtmak istediğimizde tümüyle içimize hapsetmiyor muyuz. Kim karşılıyor sevgileri. Bir ilişkinin başlangıcı, sürekliliği aynı zamanda en derin sınırlandırılması değil mi. Belki ancak ayrılık bir açıklık, bir derinlik kazanmıyor mu. Duygularımın karşıtını savunamam. Bir uzaklık kazanmam, yeniden kendi düşüncelerimin dünyasını bulmam gerek. Tek bir kişide yoğunlaşan duygulardan her zaman kaçındım. Sonsuz sevmek isteğimi her zaman tüm insanlara, her insana dağıtma çabası gösterdim. Zaman zaman da herkesten nefret ettim. Kendi dışımda.” (s. 43)


Yüreği kocaman ender insanlar vardır yeryüzünde, sevgilerini, sonsuz sevme isteklerini bir kişide değil tüm insanlığa paylaştırmak isterler. Tezer Özlü de onlardan biriydi. Herkesi kucaklayan bu sevgi sınır koymuyor, bazen uzaklaşmayı tercih etse de düşüncelerin dünyasından, yeniden keşfetme ve derinleştirme isteği kendisi için belirlediği gerekliliklerden sapmıyor.

“İnsan ne denli derin düşünebiliyorsa, sevgisi o denli derindir. O denli doyumsuzdur. Ve acısı da o denli büyük. Yaşam acısı.” (s. 22)

Yaşam ve ölüm arasındaki sessizlikte var olmanın gerekliliğiyle geçmişteki görüntüler ve ölmekte olan biçimleniyor Özlü'nün kaleminde, “Radyolar arananların adlarını sayıyor. Sık sık sonsuza atılışın dayanılmazlığını duyuyorsun. Delilik ve bağımsızlık arasındaki uzun, güç yolu düşünüyorsun. Ne denli güçlü olmak gerektiğini. Zamanı ve çekilen acıları.” (s. 32)
Kendine olan bağımlılığından taşan bağımsızlığıyla kitap boyunca Tezer Özlü, okurunu kendine hayran bırakıyor; alışılagelmiş ilişkilere, toplumun değer yargılarına, yabancılaşmaya karşı hep “gitmek”, doyumsuz bulutların sonsuzluğuna. “Hiçbir yerde değilim. Hiçbir yerde olmayacağım. Hiçbir şeyi benimsemeyeceğim.” (s. 58) sözleriyle de dayatılan tüm kalıpları reddeder. Zafer anıtlarının yükselişi gibi yenilgilerin de insan ölülerinin üzerinden geçtiği şehirlerde “nerelisin”, diye soranlara “hiçbir yerli”dir yanıtı.


“Yitmeyen, eksilmeyen, giderek güçlenen, bizi aşan karamsarlık”

Italo Svevo'nun şehri Trieste'ye, giderek artan, dayanılmaz bir diş ağrısı ve öldüren yorgunluğuyla uzun bir tren yolculuğundan sonra varıyor. Tren raylarını seviyor. Çünkü trenler Tezer Özlü için bir başınalığın, gidebilmenin, bağımsızlığın sembolüdür. Çocukluğun Soğuk Geceleri'nde de bu düşüncesini dile getirir. Duygusuzlukların kısacık anlarda mutluluğa dönüştüğü tanışma ve sohbetlerin yeridir istasyonlar. Yolculuklarda hiç kimsenin diğerinden bir beklentisi yoktur, çünkü yollar sonsuzluğa açılan yaşamın sürekliliğine götürür. Olguları irdeler yol boyunca. Gereklilik kipleriyle vardığı sonuçlar bizim için aforizma niteliğinde dersek abartmış olmayız. “Hayır, bunlar yalan ilişkiler. Çevrenin yozluğu içinde yalanlaşan ilişkiler. Kendimizle nasıl hesaplaşabiliyorsak, birbirimizle de öyle hesaplaşmamız, açık olmamız gerek.” (s. 51)
“Hiçbir zaman sakin olamamak belki de benim yazgım.” (s. 73) Bu cümle İstanbul'dan beri yanında taşıdığı defterinde notları arasındadır yazarın. Svevo'nun bu cümlesi hayatını geçirdiği bir Akdeniz şehri olan Trieste'ye geldiğinde tekrarlanır. Bu ziyaret sırasında İtalya futbolda dünya şampiyonu olur, tüm ülkenin bağırışı, çığlığı kulaklarında patlar Tezer Özlü'nün. Aynı dönem İsrail'in Filistin'e karşı açtığı savaş konuşulmaz bile. Çünkü, “Açlık, savaş, geri kalmışlık ve inanılmaz felaketlerle ilgili haberleri kitleler, masal dinler gibi dinlemektedir.” (s. 12) Bugün olduğu gibi.

İtalya'nın Trieste kentinde doğup büyüyen Svevo, eserlerindeki konuları ve sorunlarıyla İtalyan yazınını Avrupa boyutuna ulaştıran yazarlardan biri olarak kabul edilmektedir.(3) Romanlarının edebiyat çevrelerinde ses getirmesi, kardeşinin genç yaşta ölümü ve mutsuz evliliği sonucu kendisini, bir romanında da verdiği adla “Senilita” (kendini yaşlı duyan genç adam) gibi hissetmeye başlayan Svevo, genç yaşta hastalık ve ölüm düşüncesine saplanmıştır.(4) Dünya edebiyatında evliliği en güzel anlatan Svevo'nun 84 yaşındaki kızı Letizia ile tanışır, sohbet eder Özlü. Tezer Özlü'nün, belirgin iki ortak yönü vardır Svevo'yla, ilki ikisinin de sınırsızlığını sigara ile dengelemeye çalışması, ikincisi karamsarlık. Yılların kendisinden fiziksel olarak hiçbir şey kaybettirmediği, gördüğü en güzel yaşlı kadındır Letizia; babasının hayatını tüm içtenliğiyle anlatır ona. Babasıyla yaşam güzeldir ancak kötümserliği daima içinde taşıdığını söyler. İç sesiyle, parantez içinde yazar yanıtını verir, “(Beni de bilinçlendiğim yıllardan beri izleyen karamsarlık. Mutlulukların tümü, geliştirdiğim karamsarlık. Yürüyebilmek için, ileri gidebilmek için, nefret edebilmek, öfke duyabilmek, ağaçlara bakabilmek, gökyüzünü sevebilmek için. Bizi yaşam ve ölüm, sevgi ve yitiklik, çocukluk ve yaşlılık arasında hareket ettiren karamsarlık. Yitmeyen, eksilmeyen, giderek güçlenen, bizi aşan karamsarlık.)” (s. 85)

Kolayına kaçmadan, insanın kendi gerçeğinde var olup içgüdüleriyle yeteneklerini ortaya koyması kurallar dahilinde mümkün değildir. Başarılı bir birey olmak, ev sahibi olmak, sayılmak, medeni durum, düzenli iş ve sistemin onayladığı ne varsa hepsine haykırıyor Tezer Özlü, “Yaşamım boyunca içimi kemirttiniz. Evlerinizle. Okullarınızla. İş yerlerinizle. Özel ya da resmi kuruluşlarınızla içimi kemirttiniz. Ölmek istedim, dirilttiniz. Yazı yazmak istedim, aç kalırsın, dediniz. Aç kalmayı denedim, serum verdiniz. Delirdim, kafama elektrik verdiniz. Hiç aile olmayacak insanla bir araya geldim, gene aile olduk. Ben bütün bunların dışındayım. Şimdi tek konuğu olduğum bu otelden ayrılırken, hangi otobüs ya da tren istasyonuna, hangi havaalanı ya da hangi limana doğru gideceğimi bilmediğim bu sabahta, iyi, başarılı, düzenli bir insandan başka her şey olduğumu duyuyorum.” (s. 58)


“Yeryüzünün intiharları sonsuzdur”

Hayat coşkuyla yaşanmalı, sınırlar olmadan, varoluşumuz sonsuzluğa varmayı hak etmeli. “Biçimlendirilecek, değiştirilecek, sınırsızlaştırılacak bir HER ŞEY.” gibi karşı çıkmanın sonunda ulaşılan bireysel bağımsızlıkla hiçliğin sınırlarından bırakılmışlığın, umutsuzluğun karanlığından biraz olsun çıkabilmek, geceyi gündüze dönüştürebilmek düşüncesi vardır Tezer Özlü'nün Pavese'den yaptığı alıntılarında, "Kader diye bir şey yoktur, yalnız sınırlar vardır. En kötü yazgı, sınırları sabırla karşılamaktır. Karşı çıkmak gerekir." (s. 52)

Dünya değişiyorsa insan ilişkileri de değişmeli, varoluşuyla insan kendini kavrayabilmeli. Aksi durumda “Tek günah, insanın kendi yaptığını kavrayamamasıdır.” (s. 60) Gitmekten hiçbir zaman vazgeçmiyor, insan ilişkilerini değiştirme umuduyla, bayrakları sevmediği gibi şiddetten ve doğaya zarar verebilecek her şeyden uzak olmak onun için başlı başına bir mutluluk kaynağı.

Gittiği şehirlerde, kaldığı otellerde korkuyla ve utançla bölünüyor bazı geceler uykuları, insan olmaktan utanıyor. Pavese'den alıntılanan sözlerde bu utancın nedenini daha net anlayabiliyoruz, “İnsan, gerçeği kavradığı için utanıyor – işte gerçek önümüzde: Her ceset sen, ben ya da biz olabiliriz. Arada hiç fark yok. Eğer yaşıyorsak, bunu bir başkasının kirletilmiş cesedine borçluyuz. Bu nedenle her savaş bir iç savaştır. Her şehit, yaşayan canlıya benzer ve ondan ölümünün hesabını sorar.” (s. 77)

Peki neden bu yolculuğu yapıyor, gördüklerini sözcüklerine yansıtıyor? diye sorarsak, yanıtı şu sözleri herhalde. “Bütün yaşama cesaretimi ölülerden alıyorum. Anlatılarında yaşadığım ölülerden. Bu kahrolası dünyayı, yaşanır bir dünyaya dönüştürmeyi başarmış ölülerden. Dünyanın ihtiyacı olan, her olguyu vermiş, söylemiş ölülerden.” (s 80)
Pavese'nin doğup büyüdüğü Torino'nun S. Stefano Belbo köyünde, “Olmam gereken yerdeyim.” diyen Tezer Özlü'nün yalnızlığındayız. İntiharı özleyen karakterleriyle Pavese yaşamı boyunca uzun uzun düşünüp kendi intiharını hazırlar. Kolay değil, “tüm mısır tarlalarının ve tüm boş gökyüzlerinin uzağında” olmak, hazırlanmak da gerek. Torino'da Otel Roma'nın tabutu andıran asansörüyle çıkılan 305 numaralı odasında uyku haplarıyla yaşama veda eder Pavese, henüz 42 yaşındayken. “Ölüm gelecek ve gözlerini alacak, o ölüm ki bizleri sabahtan akşama dek izleyen, sağır, eski bir acı ya da anlamsız bir angarya olarak.” (s 37)

“Herkesi bağlıyorum ve herkesten özür diliyorum. Sözcükler yok. Yalnız bir davranış. Bundan böyle yazmayacağım.” (s. 115) Yazar burada geçirdiği sürede Pavese'nin intiharını derinden hisseder ve ölüm yakınındaymış gibi yolculuğu boyunca karşılaştığı insan yüzlerini, yolları, edindiği yeni duyguları hızla aklından geçirir. Pavese, başkalarını öldürmeyi asla kabul etmez ve yaşadığı dönemde ülkesindeki iç savaşta eline silah almadığı için dönemin İtalyan ilericileri tarafından dışlanır, sevdiği tüm kadınlar onu terk eder. Yaşamı boyunca hep yalnızdır.

Edebiyatın içindeki yaşam mı yoksa yaşamın içindeki edebiyat mı? Pavese'nin köyüne gelene dek yaşamın yazıdan daha güçlü olduğunu düşünür Tezer Özlü. Yine de edebiyatın içinde yaşamaktan kendini alamaz ve bu ikilemin çelişkisi altında yıllarca sürer bunalımı. Ay ve Şenlik Ateşleri'nin kahramanı ve gerçek hayatta da Pavese'nin dostu olan Nuto'yla tanıştığında kararını verir. “Edebiyatı oluşturan insanların Nuto ve benzerlerinin olduğunu ve edebiyatı gene onların yaşattıklarını kavrıyorum.” der. (s. 121).

Geçmişini ve başlangıcını yaşadığı anda hisseder Tezer Özlü ve içinde taşıdığı sonsuzlukta ölümün de ötesini görmeye başlar, “Yeryüzünün intiharları sonsuzdur. Biri, bir yerde intihar ettiğinde, bir başkası intihar etmeye hazırlanıyordur. Biri ölmeye başladığında, bir başka yerde yaşama başlıyordur diğeri.” (s. 108)



Notlar:
(1) Hiclâl Demir, “Yaşamın ve Yazının Ucuna Yolculuk”, Hürriyet Gösteri, Aralık 2000, sayı: 224
(2) Metinde yer alan tüm italikler Cesare Pavese'den alıntılardır. Yaşamın Ucuna Yolculuk, y.n.
(3) Gül Işık “Sunu”, Zeno'nun Bilinci, Italo Svevo, Türkçesi: Gül Işık, İstanbul, Ada Yayınları, 1986
(4) Hiclâl Demir, “Yaşamın ve Yazının Ucuna Yolculuk”, Hürriyet Gösteri, Aralık 2000, sayı: 224]]> Fri, 06 Jan 2012 15:54:29 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98251-bir-yntiharyn-yzinde-tezer-oezlu-melek-oezturk/ <![CDATA[Kalanlar’da Varoluşun İzleri / Tuğçe Ayteş]]> http://forum.tabut.net/topic/98250-kalanlar%26-8217%3Bda-varoluthun-yzleri-tudhce-ayteth/ Yayınlanmış resim


"VARIM, ÖYLEYSE DÜŞÜNÜYORUM"

Gri, ölüm, yalnızlık, yorgunluk…
Kalanlar, bittikten sonra bende “kalanlar” bu sözcükler oldu. Varoluşun yoğurduğu, karşı çıkışın ağır yükünü taşıyan yalnız, buğulu bir yazar Tezer Özlü.
Kalanlar'ı varoluşçuluk açısından değerlendirmeden önce, Ferit Edgü'nün onun için yazdığı (ayrıca kitaptaki ilk bölüm olan) “Önsöz Yerine”ye değinmek isterim. Bu yazıdaki örgü benzetmesi Tezer Özlü'nün hayata bakışına giriş niteliğinde:
“II
İç içe geçen yaşamlar vardır.
El-örgüleri gibi.
Bu örülen giysi sizin sırtınızda da olabilir,
karşınızdaki bir insanın sırtında da.
Renk renk motifler. Ya da düz
Hangi motif nerde başlıyor, nerde bitiyor
çıkaramadığınız.
Ama bir yerinden çekip koparmaya bakın.
Örgü sökülür, eğer sararsanız
adına ÇİLE denilen bir yumağı oluşturur.
Çocukluğundan ölümüne değin
tanıdığım Tezer'in yaşamını düşündüğümde
niçin bilmem (özellikle ölümünden sonra) kafamda hep
bu örgü imgesi oluşuyor…” (s. 6-7)



İnsanın sınırsız özgürlüğü

Tezer Özlü'nün metinlerindeki varoluşçuluk, Sartre'ın Bulantı'sında Raquentin'in deneyimlediği gibi çıkıyor karşımıza. (Kitapta Tezer Özlü'nün etkilendiği yazarların arasında Sartre'ın adı geçmez. Ama Tezer Özlü'nün Sartre'ı eleştirdiği bir kaynağa da rastlamadım.) Felsefi anlamda Sartre'ın varoluşçuluğunun üstünden çok sular akmış olsa da bu tip varoluşçuluk edebiyatta hâlâ yer bulur, bu akım zaten yaşamın da tam içindedir.
İnsan eylemlerinden, nesneler de özelliklerinden ayrıldığında ortada saf bir varoluş kalır. Kalmak kelimesi yanlış yönlendirmesin, çünkü deneyimlenen hiçliktir aslında. İnsanın amaçları yoktur, evrende süreklilik yoktur, aslolan sadece varoluştur. İnsanın hiçliği deneyimlemesi, hem herkes, her şey hem de hiçbir şey olması, insanın sınırsız özgürlüğü tabii ki cesaret isteyen bir konum, ağır bir yüktür. Tezer Özlü, her türlü baskıya ve faşizme karşı çıkma, insanların acılarını kendinde hissetme yükünün yanı sıra bu yükü de sonuna kadar taşır.
“Çağrı” başlıklı metinde karakter, akıllılıkla delilik arasında gidip gelirken ve intihar etmeyi arzularken benliğin yitimi ve diğer Benlerle birleşmenin eşiğindedir. “Kokan koridorlar SEN ve Benlerle dolu.” (s.16) Bu kişi, kendi varoluşunu duyumsamaya yaklaştığında nesneler de onlara atfedilen hacim, kütle gibi özellikleri kaybederler, bir yandan da bir bütün olarak algıladığımız gerçeklik parçalanmaya başlar. “İşte gene başım büyümeye başladı. Şimdi. Ellerim. Ayaklarım. Parmağım. Tüm etim büyüyecekler. [Kasıtlı bir özne-yüklem uyumsuzluğu bu bağlamda oldukça anlamlı.] Gücüm olsa elimi kaldırır, kendimin her yanı nasıl bürüdüğüne bakarım.” (s. 17) Sonlara doğru bu hem parçalanma hem birleşme olarak iyice karmaşık bir hal alıyor. “Ben gene iki BENLER oluyorlar bir BEN kaldırımda durmuş, yüksek yapıya bakıyor. İkinci ben tepeden ölümlere uçuyor. Diğer benler nerelerde? Bilemiyorum. Tüm benlerimi toplayıp uçmak.” (s. 18) Deneyimlenen şey, çok tuhaf ve çok da zor. Ayrıca kişiyi diğer insanlardan doğrudan farklı bir konuma yerleştiriyor ve dış dünyayı ait olunmayan bir yer haline getiriyor.

Yayınlanmış resim


“Sarı ve Puslu” adlı metinde, varoluşçuluğu “Çağrı”dakinden daha da doğrudan sözcüklerde keşfediyoruz:
“Yaşamımız geçen yıllarının anıları olmadı. Her yıl, her gün, her an, yeni bir yaşam oldu. Yalnız benim yıllarımdan değil, varoluşun getirdiklerinden kaynaklanan bir yaşam birikimi ya da birikintisi oldu. Yalnız benim bırakacağım yaşantılarla bitmeyecek, tüm duygu, ilişkiler, sıcaklıklar, acılar ve dış dünyanın olaylarıyla kaynaşıp sürecek, akacak bir olay. Zaman zaman kendimi bağdaştırdığım dış dünya ile giderek zayıflıyor bağlantılarım. Kalkacak bir trene binerken, beni artık içinde bulunduğum ülke, gideceğim kent, ineceğim istasyon, bindiğim tren ve kompartımandaki insanlar pek ilgilendirmiyor. Trene binerken ben'in içinde bulunduğu duygu birikimleri ilgilendiriyor. Dış dünya ile tüm bağlantılarımın duygu birikimlerinden oluştuğunu biliyorum artık.” (s. 65)

Bu duruş, depresif ve bireysel olarak algılanabilir. Depresif olmak konusunda nihilizm bir adım öndedir. Varoluşçuluk, varoluşu ve bununla birlikte insanın özgürlüğünü kabul eder. Varoluşçulukla kardeş sayılabilecek ama her kardeş gibi farklı yönler barındıran nihilizmse ne özgürlük ne de varoluşu kabul eder. İnsanın yaşaması için neden kalmaz ve bu yüzden nihilizm genelde intiharı da getirir beraberinde. Tezer Özlü'nün intiharı arzular hale gelmesi, yaşamının ilerleyen yıllarında varoluşçuluktan ziyade nihilizme meyletmesine bağlanabilir. Varoluşçuluk ile nihilizmin karşılaştırmasını eğlenceli olarak anlatabilen “I Love Huckabees” adında değişik bir komedi filmi ve “Waking Life” adında bir animasyon filmi var, izlemek isteyenler için.

Bireyselliğe gelince, varoluşçuluk bütün ayrımları yok saydığı için ve Tezer Özlü'nün günlüklerinde bahsettiği üzere anne babasını dahi yabancı addeden kişi kendisini herkes ve her şey olarak algıladığı için, aslında rahatlıkla hümanist bir bakış açısını da beraberinde getirebilir. En azından Tezer Özlü'de, bunun izlerine rastlanıyor. Kitaptaki “Arnavutköy” metninde memleket özlemini anlatılırken satır aralarında bunun ipuçlarını yakalamak mümkün. “Yuvarlak tepenin gerisi bir dünya işte. İster bizim kentimiz, ister dünyanın herhangi bir kenti olsun! Burası da içeriyor her şeyi. Doğanları. Ölenleri. Öldürülenleri. Yaşam kavgası verenleri.” (s. 24)

Yayınlanmış resim



“Ve bana ölümsüzlerin sonsuz acıları kaldı”

Yalnız bu noktada varoluşçulukla ilgili bir soru yükselir. Sadece varoluş var, sınırlar yok, özgürlük var. Sınırsız bir özgürlük kullanırsak hümanizm bir yana, insanların her şeyi yapmak uğruna birbirlerini telef etmeyeceklerinden nasıl emin olabiliriz? Sartre buna “Varoluşçuluk Hümanizmdir” adlı bir makalesinde yanıt verir: Her bir kişi bütünden sorumludur ve birinin özgürlüğünün başladığı yerde diğerininki biter. Kaşıkla verip kepçeyle almakla eleştirilir Sartre. Ama kendisinin ateist varoluşçuluğunda her şeyi kollayıp gözetecek bir tanrı bulunmadığından insanların sınırsız özgürlüğünden doğacak olası kaosu engellemek için her bir bireyin kendi özgürlüğünden böyle bir feragatte bulunmak durumda olduğunu savunur.

Tezer Özlü de Kalanlar'da dünyanın geri kalanı (en azından ayrılmak durumunda kaldığı Türkiye) için Sartre'ın bahsettiği gibi bir sorumluluk hisseder. Dünyanın tüm acısını kendi üzerinde hissettiğinden de sık sık bahseder (ki bu yıllarca telafisi olmayacak bir yorgunluk hissini de beraberinde getirir). “… Ve bana ölümsüzlerin sonsuz acıları kaldı.” (arka kapak) “Aşk acısı çekmedim hiç, çünkü dünyanın verdiği acı her zaman güçlüydü.” (s. 60) Ama bir noktadan sonra bu acıyı mutluluk olarak tanımlar.
“Acıyla bağlantılı mutluluğumdan çok memnunum.
Bir yandan dünyayı tüm insanların mekânı olarak algılamak gerekir.
Her sabah yepyeni bir dünyaya kalkıyorum. Her akşam dünyanın bütün yorgunluk ve acı çelişkileriyle dayanılmaz duruma geliyorum.” (s. 40)

Varoluşçu bireyin duruşu genelin duruşundan farklı olduğundan ve ayrıca bu radikal konumun intihar arzusunu da beraberinde getirdiğinden bahsetmiştim. Toplumun genel geçer kuralları ve yargılarına göre bir insanın kendi ölümünü istemesi anormaldir ve tedavi edilmelidir. Tezer Özlü de bu sebepten akıl hastanesine yatırıldığında insanlık tarihinin en berbat tedavi yöntemlerinden birine maruz bırakılır, beynine elektrik verilir.

“Dünyanın çeşitliliği ve yaşamın uzunluğu ne kadar şaşırtıcı. O zamanlar gençtim. Kafama elektrik verdiklerinde. Kafama. Elektriği beyin hücrelerime daha iyi gönderebilmek için tuz kullanıyorlardı. Dayan buna, diye düşündüm. Senin düşüncelerini değiştirip kendininkilerine nasıl olsa uyduramayacaklar. Seni görmek istedikleri gibi olmayacaksın hiçbir zaman. Tanımadığın sürece her acı dayanılabilir.
Beynini, düşünememe, algılamama durumunda tutmaya çalışmaları beş yıl sürdü. Beş yıl, tıbbın tüm araçları, kimyası ve o gri göl gibi.” (s.46)


“Seni senden çalan toplumdur”

Yazdıklarından anladığımız kadarıyla tedaviler doktorların istediği doğrultuda işe yaramaz. Bu, edebiyat ve çoğunlukla kitaplardan uyarlama sinema filmlerinin en çok kullanılan konularındandır. 1984'te Winston'ın beyni yıkanır ve adam, 2+2'nin 5 olduğuna inandırılır. Otomatik Portakal'da sorunlu gencimiz Alex'i toplumla uyumlu hale getirmek için yeni bulunan bir ilacın ona enjekte edilmesiyle daha önce yaptığı kötü şeylerden iğrenmesi sağlanır. Doğrudan akıl hastanesinde geçen en çarpıcı kitaplardan birisi de herhalde Guguk Kuşu'dur. Hapisten yırtmak için akıl hastası ayağına yatan McMurphy, Bromden'ın anlattıklarına göre, acımasız hemşireye kafa tutabilen ve normalde insanı günlerce serseme çeviren, hatta iyileşebilir hastaları iyileşemez hale bile getirebilen elektrik şoklarına direnir, kısa sürede de toparlanır. Tezer Özlü bu açıdan McMurphy'ye benzer.

Guguk Kuşu'nda McMurphy, akıl hastanesindeki zamanında fahişesinden tutun balık avına kadar hiçbir şeyden mahrum kalmamıştı. Bunu yaparken diğerlerini de teşvik ediyordu. Ama bir yandan da tek başına kaçma planı olduğunu da inkâr etmiyordu. Başka türlü anlatmak gerekirse acımasız hemşirenin (toplumun demek de hatalı olmaz sanırım) sıkı kontrolünde bile umudu vardı. Bazen daha fazla yaşamak istemeyecek kadar yorgun ve yapayalnız, daha fazla yazmak istemeyecek kadar umutsuz olduğunu haykırsa da satırlarında Tezer Özlü'de de buna rastlamak mümkün. “Hava çok güzel. Mavi gökyüzü, güneşin sıcaklığı hiç bitmeyecek gibi. Bugün neler düşünülür, diye geçiyor aklımdan. Belki yazı bile yazılır. Ne limanlar var yeryüzünde diyorum. Ne açık denizler. Ama dağlar arasında kaybolan kaç deniz var?” (s. 29)
McMurphy'nin yaptığı gibi baskıya karşı çıkış Tezer Özlü'de yoğun biçimde var. Kalanlar 'daki “Cümleler”de bunu çok net ifade etmiş:
“Çocukluğumuz üzerine kâbus gibi çöken eski kuşaklar, bilinçli yıllarımızı da elimizden almayı başaramayacak. Biz mutlu isek, mutlu olmayı istediğimiz ve bunun için çaba harcadığımız için mutluyuz.” (s. 59)

“Şunu öğrenmelisin: Sen hiçbir işe yaramaz değilsin. Seni senden çalan toplumdur.” (s. 60)


Yayınlanmış resim

Tezer Özlü'nün, her türden faşizme karşı olduğunu “Sonsöz Gibi”nin son cümlelerinde okuyoruz:
“…Yanıma yaklaşan herkesi düşmanım olarak görüyordum. Onlar dünyaya bunca yıldır acı veren faşistlerdi. En büyük korkum faşistlerdendi. Benim, faşist olarak gördüklerimin faşist olmadığını görmeyi öğrendim. Bu deney bir şey getirdi mi bana? Hayır. Yıllardır faşistlerin zulmü altında yaşayan insanlar var. Yüzleri, elleri, gövdeleri başka.” (s. 75)

Tezer Özlü'den kalanların toplandığı kitap küçücük ama insanın içine doldurdukları kocaman. Konuyu sadece varoluşçuluk açısından değerlendirmek bile kabına sığmadı taştı. Onca sözcükten sonra neden hâlâ aslında çoğu şeyin eksik kaldığı hissi var içimde? Ya da bu kadar lafa gerek var mıydı onu anlatmak için? Tezer Özlü'nün Kalanlar'ı bittikten sonra işte böylesine bir çelişki içinde kalınıyor. Ben kendimle mücadele ederken bırakalım da Tezer Özlü kendini anlatsın:
“Kırk yıldır düşündüğüm halde, düşünmeye zamanım olmadığı duygusundayım.
Varoluşumuzun en ilginç yanı bu düşünsel oyun. Acı, sevgi, kurtuluş, yalnızlık, mutluluk, kin, ölüm, ağaç, dağ, deniz, çocuk, adam, gece, sabah, evlerin duvarları, dünya, dünyayı saran boşluk, sonsuzluk, hepsi düşüncede oluşuyor. Hayır, ‘Cogito ergo sum' demeyeceğim. Peki ne diyeceğim?

‘Varım, öyleyse düşünüyorum.'” (s. 52)







mavimelek.com]]> Fri, 06 Jan 2012 15:51:23 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98250-kalanlar%26-8217%3Bda-varoluthun-yzleri-tudhce-ayteth/ Şiirsel Kötülük Egosu http://forum.tabut.net/topic/98240-thiirsel-koetuluk-egosu/ -siz, iyinin saf ve tutkulu büyük yalnızı; sizi ışığa tutacağız
ve yıkayacağız aşkın insan ırmağında-

Bakın kardeşim eninde sonunda her tutku, bel vermiş tahta bir çerçevenin içinde kördüğüme durur. Hem büyülü özneye ulaşma yolculuğunda öteye tutunan kimliğe giydirilen deli gömleğinin terzisi, Kaf Dağı’nın arkasındaki yitik kıtada oturur.

Yeri gelmişken önemli bir noktaya dikkatinizi çekmek isterim: Evrenin tuvalini beyaz fırça darbeleriyle kara bir bataklığa çevirene direnen her şiir, en az bir cinayete meyillidir. Herkes korkmalıdır üçayaklı şövalyeden.

Kendinize gelin bayım, bir övgü tabağında gülümseyen karşılıklı ziyaretler hediyesi değildir sözcüklerim. Sonra, o kentlerin ruhuna sinmiş eski zamanlar sevgilerini de yüzüme sürmeyin. Bırakın orada kalsınlar, yani kendi zamanlarında. Duygudaş boşluğunuza barış çubuğu değildir o sevgiler, değil mi? Lütfen bana öyle bakmayın!

Şu ölüm de olmasa ve ayrılık, kimsenin kimseye eski bir kent zamanı sevgisi anımsatacağı veya hediye edeceği yok.

Hem söyler misiniz; siz aslında en çok kimi sevdiniz? En çok kimi bir başına bıraktınız?

Şair, “İçi narlı o şehr-i Granada” yı şiirine aşkın ve tutkunun dünya dizesi yaptığında, en çok kimi yarım bıraktınız?

Düşündünüz mü sevgili kardeşim, düşündünüz mü? Şu yozlaşma günlerinde…

Yani hep sonrası iyilik ve güzellik midir? Bir aşk biter mi direnmeden? Ey (soysuz) şiir ve (soylu) şair, çirkin bir yeryüzü neden gelip oturur yüreğine?

Ah bayım, algınıza anlamlar ekin! Zor yollardan geçiyoruz. Bilmelerin aceleciliği ve hercai menekşesi gitgide arsızlaşıyor donanımlı akşamlarınızda.

Bugün sizinle İyi üzerine konuşmak isteyip, istemediğimi de bilmiyorum. Ama İyi çıplaktır. Siz, İyi’nin canlı ve çok önemli bir şahsiyet olduğunu söylüyorsunuz. Ve sevgilerin üzerine düşünce ektiğini... Sonra İyi’nin yaşantılar rahlesinde yeşerdiğini...

Şimdi ise allanıp, pullanarak hayat ve bilgi ağacının salıncağında sallandığını müjdeliyorsunuz. İlgiler, serin bir rüzgâr gibi tenleri okşadığında, İyi’nin nitelikli okuyucunun tarifini deftere yazdırdığını söylüyorsunuz.

Siz kardeşim, siz, İyi’nin arkadaşı olmakla övünebilirsiniz. Bir zaaflar ustasının alınganlığının ve vazgeçilmezliğinin bahçesinde, o okunmuş biçemler yazgısı seçkinler dolaşımını gözümün içine sokabilirsiniz.

Elbette İyi, her şeyi hak eden mutsuzdur ve egemen. İyi, eleştiride sınır tanımayandır. Size inanabilirim. Ama bu durumu, aklımın geyşasına nasıl anlatacaksınız? Orada irkilen bir salyangozu, bir çılgın didişmeyi nasıl zapt edeceksiniz?

Kabuğunuz, o büyük sayvan çatladığında; çalınmış biçimler kullanan devrik cümleniz ve antlaşmalar çanağındaki uysal formlar sarardığında veya kör konuşma avlusundaki o sevinciniz solduğunda; siz, tanrısal ritmin sıkıntı açan taze gecesinde, katledilmiş bir şairin küllerini savurabilir misiniz boşluğunuza?

Lütfen konuşmayın, kardeşim! Lütfen susun! Hem siz şair gibi “hiç yokuş aşağı koşmadınız” ki. “Bir baş dönmesi aldı mı kesilen hızın yerini ve bacaklarınızda gelen rüzgâr sizden önce aştı mı engeli?”

Şiirin arka kapak yeline ihtiyacı olduğunu da nereden çıkarıyorsunuz? Unutmadan, şu kıvam meşalelerini de önsözden çekin. Bakın deliye döndü renklerini arayan çark.

Susun bayım, dinleyin! “İnsan kendi başına ilginç değildir, kendisini gerçekten insan yapan şeyle ilginçtir: Yazık ki temel farklılığı da bu oluşturur.” diye fısıldıyor, Altenburg’un Ceviz Ağaçları, duymuyor musunuz?

Susun, bir albino yangın çıkarmış meydana!

Hem şimdi bir durum değerlendirmesi yapmam gerekiyor. Hem aklın değeri, insan-insan ve insan-doğa çelişkisinde nitelik bulur. Uyum, zavallı bir sonuçtur. Olmanın bilgisine ulaştığında, kavramlar, şiirleşir. Sonra her şey birikir ayrıksı bir usturanın ışıltısına ve yalnızlık olur, tarihtir.

Bakın Bayım, deli ve deha aynı tastan su içiyor. Tamam, sizi anlıyorum.

Elbette giyinik bir odada, her sabah, kapısında süt çanağı cennetin meleklerini öpebilirsiniz, derinizi değiştirebilirsiniz, saklanabilirsiniz yüzünün muhteşem kışına.

Ve iplerinizi okşayabilirsiniz yasal bir şarkıyla işbirliği yaparak, yazı yazabilirsiniz düğümler cinneti simli agoraya, hayatın kör kâğıdına tutunmuş ömrü.

Yontunun şah damarını kesebilirsiniz, küçük bir telaşın bıçkısıyla; körkütük, her şeyi yoluna koyan.

Bazı vakitler, çoğunluğun kederi, pencerelerinizi açabilirsiniz yalınayak bir bahara; seyredebilirsiniz sonsuzluğunuzu paslı çivilerinizle, zebunküş, her şeyi geride bırakan rüzgârın önünde.

Ve o ünlü, geçmişle geleceği birbirine kelepçeleyen, az sözcüklü, duyarlı ve içten ve özlü bir anlatımın çocuğu, konuşma dilinin olanaklarını soluyan ne güzel şiirlerinizi yazabilirsiniz.

Elbette sizi anlıyorum. Düş gücünün cesareti görünmeye başladığında, nadide oluşlar ve değişimler aynanız ürperecek. Belki eylemin filizleri sizi kendine yurt edinecek. Tamam, buyurun kardeşim, incelin geceye. Nasıl olsa alfabesiz ten ve ruh ve iç deniz nöbetçisi tül perde.

Bakın, renk doğumu. Pervaneler küçük anlamlar çiziyor, taze yapraklara. Bakın, kuşatılmış deniz. İşte kalbim, çelişkilerin göğsünde koşan yılkı.

Bayım, siz hiç kendinizi sorguladınız mı?

Bayım lütfen, insanları anlama saatinizi ayarlayın!

Lütfen bana, kurallar ve kalıplar melodisiyle kurgulanmış bir uyarlılığın, geleceğin iyi ve sağlıklı olmasının vazgeçilmez bir koşulu olduğunu inatla söylemeyin ve uyulmasına da karşılıklar reçetesi yazmayın.

Doğrularınızı başımın üzerinde bir kılıç, bir kırbaç gibi sallayıp, durmayın. Sizin akıllı şairlerinizden, akıllı yasal aşklarınızdan ve büyük geleneklerinizden bıktım artık. Lütfen bayım, söyleyin bana, akıl sağlığı yerinde olan akıllılar kıyımın bekçileri midir? Kurallardan duygusuz kurallar yazanlar, kuralların çocukları… Akıl sağlığı ciddi akıllılar…

İyiler denizinin sahipleri. Ki orada bütün deliler boğuldu, bayım.

Bayım lütfen!

Haydi, siz yine suya sabuna dokunun… Bir marifetler ilgisi, gelişerek değişenlere… Sonra bir övgü öyküsü, içinde derinliklerin alkışı…

İşte yanı başınızda kötüler, o meşum sözcükleriyle…]]> Wed, 04 Jan 2012 20:45:38 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98240-thiirsel-koetuluk-egosu/ Geceme Gün Diye Düşen http://forum.tabut.net/topic/98120-geceme-gun-diye-duthen/ Hey derdine kurban olduğum, bir günde sefa sürelim senle!.

Çat pat oynayalım, konu komşu şikayet etsin, camlarını kıralım düşlerimizin kaçışalım sonra. Sen pembe iste bebeğini, ben arabamı mavi ikisi de olmasın elimizde.

Hey ömrüne kurban olduğum; bir gününü ayır bana"!. Ben "ce.." diyeyim çıkıp, sen sobe sobe diye inlet yüreğimi... Basalım çığlığı, kıskançlık yap al elimden oyuncağımı sonra gözyaşlarıma kıyamayıp geri ver okşa saçlarımı.

Hey koynuma yar diye aldığım; çatma kaşlarını, gölgelenmesin yüzün, "sana yakıştı" dedik diye, sürüp sürüştürme, takıp takıştırma şu hüznü!.

Ezberleyelim seninle olmaz dediklerimizi, kapat gözlerini el yordamıyla gezin kalbimde, çıkarıp at sıkıldıysan dünlerimden, tozunu al odalarımın, hani şu hüsranlarla dolu olanlarını… karanlık diye korkma sakın, sen geçtikçe aydınlanıyorum, nasıl bir ferahlık bu içimi kaplayan bir bilsen!

Bilmek diyorsun benim işim değil, bilmek matematik, bilmek hesap kitap işi, ben dalarım denize çıkıp çıkamayacağımı Allah bilir!.
O vakit geceme gün diye düşen sen; yıllar yıllar evvel birini sevdim demiştim ya sana, unut gitsin!.



Talan Ayşe Kanca]]> Wed, 14 Dec 2011 00:22:03 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98120-geceme-gun-diye-duthen/ Şiir-Bar’da Rapsodi http://forum.tabut.net/topic/98079-thiir-barda-rapsodi/
Birkaç gün sonra, beni büyük bir hayal kırıklığına uğratan, elbette kızdığım ve sinirlendiğim bir cevap aldım. Seçici, kapkara cevabi notunda; o güzel şiirimin yapı taşlarında çatlamalar bulunduğunu, öze yerleştirmeye çalıştığım kıvamın, olgunun derinine inemediğini, şiirimin daha çok bir piyesi andırdığını, yüzeysel, bağları kopuk, alanları somutlaştırmayan farklı yazma ve söyleme çabamın açıkça sırıttığını, utanmadan yazıvermiş. Nevrim döndü.

Oysa bugüne kadar, benim gibi Büyük Şair-Mumya Evi’nde bile ölümsüzleştirilmiş ve büyük cemiyetin söz söyleyenlerince ‘Büyük Yazıcı’ unvanıyla onaylanmış önemli bir yazıcının bütün ayrışık yaklaşımları, diğer şiir tanıtım seçicileri tarafından övgü ve sempatiyle karşılanmıştı. (Tanrım sen bizi kutsa!)

Hatta bir seçici, “Sizlerin düzeyinde iyi, kötü artık aşıldı. İyi olduğunda, şiiri; kötü olduğunda ise yazıcısını yayımlıyoruz.” demişti. Peki, bu adamın derdi neydi acaba? Neden benim Shakespeare kokulu güzide çalışmamı küçük görmüştü?

Ah şu kızmalar uçurumu, beni nasıl da içinden çıkılması güç sıkıntılar cenderesine sokuyor. Ancak, kendime de söylediğim gibi bu durumun altında kalacak halim yoktu. Hemen, ne yapacağımı, nasıl bir cevap vereceğimi düşünmeye başladım. Öncelikle seçiciye iki satırlık bir cevap yazdım. Durumu olgunlukla karşıladığımı belirttim ve teşekkür ettim.

Sonra renklere küsmüş bir halde düşünürken, güzel bir şey oldu. Birden aklıma, vicdanımda beslediğim evcil güvercinler geldi. Evet, evet yalnızca onlar bana yardım edebilirdi. Ancak, büyük aklımın etrafında evcil güvercinleri dolandırarak, bu kaba soruna bir çözüm bulabilirdim. Rahatladım. Vücudumu işgal eden soğuk terleri kuruttum. Derin bir nefes çekerek yeniden çevreme sevgiyle bakmaya başladım. Sarsıntının o kahredici ilk şokunun izini yok etmek için birkaç saat uykunun iyi geleceğine karar vererek dinlenmeye çekildim.

Uyandım. Bulduğum çözümün beni kollarında sevmesi, beynimin içindeki tozları emip, yok etmişti. Çözüm bulmuş bir anın dayanılmaz hafifliği bu olsa gerek. Ey insanoğlu aklımı seviyorum! -Ah her kalp küçük ölümler acısı/ ilmek ilmek örülmüş iç içe odalar yalnızlığı-

(Teknolojiyi sevmiyorum. Bir arkadaşım söylemişti. İletişim araçlarının çoğalması, yazın tarlasında, kimin, neyi, ne kadar, nereden yürüttüğünü açıkça ortaya koyuyormuş. Çevirinin yol aldığı mesafe de git gide bela olmaya başlamış.)

Yine sıkıldım ve parantez içinden hızla uzaklaştım. Kafamı böyle anlamsız şeyciklerle bulandırmak istemedim. Beklemediğim zamanlarda aklımın içinde çiçek açan ve yaramaz çocuklar gibi koşuşturup duran şeyciklere bir çare bulmalıyım.

Kendimi daha fazla üzmeye hakkım olmadığını düşünerek, yataktan kalktım. Pencereyi açtım. Odaya sinen derin sessizlik kokusuyla seviştim, ürperdim. Hava çoktan kararmış olmalı. Ilık bir duş aldım. Giyindim. Durumu paylaşmak üzere hemen Şiir-Bar’ın yolunu tuttum.

İçeri girdiğimde, herkesin adını gülle beslediği masa sohbetlerinin ışıklı bir meyve tabağı gibi gülümsediği gördüm. Gülümsedim. Işıklandırılmış minnacık köşesinde karizmatik düşünce ve yorumlarının eşliğinde Popüler Dalgaların Eteğinde Magazinsel Mantı Tablosu’na sözcük kurutan bir başka önemli yazıcıyı görünce iyice neşelendim. Bu uyum cennetini seviyorum. İşte budur, yaşamak! İşte budur, yazmaların kadirşinas estetiği! Yaratı dünyasının geçmiş ve gelecek olan sorunlarının kendine uygun çözümler bulması, bulacak olması ne kadar güzel bir şey.

Neşeli ve gülümseyen tenimin coşkulu iletişiminin itilimiyle hemen herkesi selamladım. Yeni, eski bütün güvercinleri. Hemen herkesin ağzımın içine bakmasına fırsat vermeden, “Sevgili yazıcılar, dostlar, paydaşlar, şimdi sizlere bir şey anlatacağım. Bu olay hepimizi çok yakından ilgilendiriyor.” dedim ve başıma gelen o ürkünç, o üzünç, o politik kıskançlıkla bezeli anlamsız olayı anlattım.

Hepinizin tahmin edeceği gibi bir süre sessizlik oldu. Sevindim. Çünkü bu zaman ve mekânda ilmeklenmiş, yüzümü okşayan sessizlik her daim gelecek iyi ve güzel tepkilerin işareti olmuştur.

Sevincim, karşılığını almakta gecikmedi. Güvercinler sırayla bana yapılan haksızlığa karşı o muhteşem tepkilerini dile getirmeye başladılar. Böylelikle o kötü, şiirden anlamayan yaratık, o pis işbirlikçi seçici payına düşenleri almaya başladı. (Her günümüz böyle olsun.)

Güvercinlerden biri: “Polis çağıralım. Kahrolsun kaotik düzen.” dedi.

Bir diğeri: “Bu yaklaşım, tam içi boş bir lakırtı. Tavır, içerik, analiz, yorum, örnekler, neden-sonuç ilişkisi açısından lümpen, dar kafalı, hiçlik katkılı tipik yerüstü yanaşması, ciddiye almayalım.” dedi.

Bir diğeri: “Kendine konuşan şiir tanıtıcı, ne olacak! Temcit pilavcısı.” dedi.

Bir diğeri: “Şiiri tutucu kalıplar içine alarak, köşelerinden ahkâm kesenlerin zırvalıkları midemi bulandırıyor.” dedi.

Bir diğeri, kurgunun militanı gibi ağzını iyice bozarak: “Aradığı şan ve şöhreti bulamayan uvertürlerin çığlığı bu. Çıkarcı dinozor daşşağı. Kafakol ilişkileri tarafından iğfal edilmiş kestane. Yavşak el işi örgüsü buna denir, işte.” dedi.

Bir diğeri: “Kahrolsun şimdiki düzen. Analiz ve değerlendirme becerisi, ihtiyaç duyulan yetkinlik ve yeterlik, bu tür tavırlarla kazanılmaz. Biz bunlardan uzağa taşınalım. “ dedi.

Bir diğeri: “Ben size dememiş miydim? Bu acımasız durumlar üzerine daha önce yazmış olduğum yazıyı ilan tahtasına asacağım linkten okuyabilirsiniz.” dedi.

Bir diğeri ve başka diğerleri de birçok şey söylediler. Sevindim, sevindim… Göz ucuyla sağa sola baktım. O çokbilmiş seçici ortalıkta görünmüyordu. Görünmesi de ihtimal dışıydı. Benim gibi önemli bir yazıcıya yapılan zaman dışı bir haksızlığın, onu susturup, kuytusuna kilitlemesi zaten camianın beklediği olağan bir sonuçtu.

Beni sarıp sarmalayan, sımsıcacık sinerjisiyle kuşatan bu şarkıyı tarihe not etmek ve ilgileri iyice pekiştirmek için yeniden söz aldım.

Çünkü o dolgun göğüslü, zavallı şiirimin devre dışı bırakılmasını, bu avam olayı, kuramsal bilginin ve uygulamaların ve de nedenlerin etrafında iyice irdelemeye karar vermiştim. Şiirimi, basit bir alışkanlıkla oluşturulmuş beğenmek-beğenmemek kuyusundan kurtarmalıydım.

Böylelikle güvercinlerimin ve beni kıskanan diğer vahşilerin akıllarına çengel atabilecek olası basit bir şüphenin tenime ve ruhuma sıçratabileceği çamura da engel olabilirdim.

Hemen değerler felsefesinin kapısını açtım. Etik ve estetik aynaları öptüm. Altın yaldızlı çerçeveler içine alınmış birkaç cümleyi hatırlattıktan sonra olayı, son çeyrek yüzyılın şiir düşünceleri ve tartışmaları içinde gezdirdim.

Ardından şiir-bar ve şiir tanıtım kanalları üzerine çöreklenen ideolojik ve ekonomik yaklaşımlarından yakındım. Ardından şiirin neliği üzerine zımparalanmış önemli cümleleri arka arkaya seslendirdim.

Elbette bu gezintiden, sanal ortamlar, seçkinlerin dolaşımından özenle toplanmış şiirler, şiir yolculukları, çanak-çömlek mahkemeleri, okuyucular, öğreniciler, takipçiler de payını aldı.

Bu arada, aniden ortaya çıkan, ama ortaya çıkmasını zaten beklediğim birkaç vahşinin beni sevmeyen cılız seslerini duymamazlıktan geldim.

Hızımı almışken, mürit işi çalışan yazıcıları kınadım. Şiir-Cemiyet Dünyası’nın o imrenilen olay-haberlerini yazmaktan zevk alan magazinci yazıcılarını ayıpladım. Sorunları başka yönlere koşturup, ilgi merkezleri yaratarak, gerçeğin üzerini kapatmaya çalışanlara lanet okudum. Bir durumdan yararlanarak yetersizliklerini süsleyenleri (varsa) Tanrı’ya havale ettim. Özeleştiri yapmadan, eleştiri yapanlara kızdım.

Tüketim ırmağının bizi nasıl da kirlettiğini söylemeden de edemedim. Sonra özü yıpratılmış eleştirinin eşi benzeri olmayan şiirim ve şiirlerimiz için nasıl gölge olduğunu seslendirdim. Sonra bir yaşantı zenginliğinden nasibini almamış kopyacı edaların ve yaklaşımların ve ürünlerin bağlanmış gözümüzü açması gerektiğini; yalnızca kendi yolumuzda yürümek için kabuğumuza çekilmekte çok geç kaldığımızı üstüne basa basa söyledim. Sonra… Sonra…

Yine bir an sessizlik oldu. Gülümsedim. Kimsenin tek bir kelime etmesine fırsat vermeden (İşin büyüsü burada yatıyor) alkış sesleri arasında mağrur ve mutlu bir şekilde Şiir-Bar’dan ayrıldım. (Çılgın alkış sesleri hâlâ kulağımın içinde düğün dernek eğleniyor.)

Mutlu yuvamın kapısını açtım. Bir süre evin odalarını dolaştım. Bir ara bahçeye çıktım. Kedilerin süt çanağını doldurdum. Bir ara akıp giden geceyi seyrettim. Bir aralar bitince sanal evrenimin doyumsuz boşluğa açılan penceresini açtım. Artık sanal avludayım. Huzurluyum.

Sempatiler… Sempatiler…
Profil resmimi değiştirdim. Kendimi seviyorum.
Ayrışmış bir ruh hali içinde saldırıya uğramış zavallı şiirimi okumaya başladım.]]> Tue, 06 Dec 2011 21:11:14 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98079-thiir-barda-rapsodi/ Karanlık http://forum.tabut.net/topic/98064-karanlyk/

Birkaç damla gözyaşı düştü yere, sonrası geldi, sanki saatlerce ağlayan o değilm

iş gibi kıpkırmızı gözlerini silip, dağılmış saçlarını düzeltti kadın, artık içeriye girebilirdi...

İçerisi loştu televizyonun ışığıydı odayı aydınlatan, köşede oturan bir gölge ayağa kalktı gelip yanında durdu. Ellerini omuzuna koydu kadının; sarstı sarstı sarstı... Artık oda ağlıyordu...

Kadın sessizliğini bozup bir şeyler demeyi çok istedi, canı yanmıyordu, sadece, adama bu yakın durmaktı canını sıkan, kokusu geliyordu burnuna, yaralı yüreğine....

Hâlâ ayakta, hâlâ acılı ve öfkeliydiler...

Adam "neden?" dedi, neden gidiyorsun?


Kadın, karanlık dedi, karanlıktan korkuyorum...

Adam anlayamadı, öyle bakıyordu gözlerinin içine, delip geçmek ister gibi... Ne karanlığı dedi adam sesi fısıltı gibiydi...

Ruhun dedi kadın; artık çok karanlık!.





Talan Ayşe Kanca]]> Sat, 03 Dec 2011 19:43:43 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98064-karanlyk/ <![CDATA[Çıplaklık]]> http://forum.tabut.net/topic/98050-plaklk/ Bunların hiçbirini şu an için bilmiyorum aslına bakarsanız bilmekte istediğim söylenemez, Cibran’ın geveze olanlar diye tabir ettiği güruhtan görüyorum kendimi şu anda, ve gevezelik etmeye devam ediyorum çünkü bu aralar, belkide yaşadığımız bu çağda yapılacak ondan daha anlamlı bir iş yok gibi geliyor bana ‘Geveze’ lik etmek ve gevezeler topluluğun’un arasında rahat huzurlu bir hayat sürmek, birilerine birşeyler anlatma içgüdüsüyle harcanan dakikalar, saatler, günler, hatta bir ömür, bu çaba’nın tek kuralı sadece senin anlatma istencinin olması, yani o kadar istikrarlı olmak gerekliki bu konuda başkaları sana bir şey anlatmaya veya kendini ifade etmesine izin vermeyeceksin, dinlersen bile onun kelimeleri bittikten sonra kendi anlamını anlatmandaki küçük matematiksel hesaplar yapabilmek için dinlemelisin o kişiyi…
ki amacın gerçekleşsin.
Bir şekilde tüm eylemler kişinin kendisine yönelik olduğunu anladıktan sonra yazıyorum bu yazıyı, aslında kendimle konuşmalarda diyebilirim buna, yoksa okuyacak belli bir kitlenin olmasına ihtiyacım yok…diyorum ama bunu da yazarken aslında yine kendimi anlamlı hissetmek gibi bir kaygı taşıyorum, gaygılarımı babama anlatmaya karar verdim…anlattım verdiği yanıt ne olursa olsun kabulüm olacaktı, ama olaylar planladığım gibi çıkmadı, zaten ne planlasak hiç öyle yürümez işler, en son planladığım kitap okuma günleri’de fiyaskoyla sonuçlandı…o günden sonra plansız yaşamaya karar verdim,
en azından, kitap okumak istediğim zamanlar açtığım kitabın her harfinden zevk alıyorum artık, bir satır okusam bile onlarca sayfaya eşit olduğunu anladım, bu yüzden bu teşhisi kullanarak fazla kitap okumayada gerek kalmadı, 3 satır hoop tamam bugünlük yeter…artık başka plansızlıklara yelken açmalıyım diye bu tembellik hastalığına devam ediyorum, hastalık derken aslında güzel bir hastalık olduğunu içimde duyumsayarak söylüyorum bunu, yoksa bir doktora ihtiyacım yok, bir doktora ihtiyacım olsaydı, sanattan anlayan bir doktor olmasını isterdim, en azından reçete yazmak yerine karşıma geçip bana bir masal anlatsın tiyatral bir havayla, yada beni bir resim sergisine götürsün yada ne bilim işte şöyle modern klasik bir müzik açarak onu dinlesek ama hiç birşey konuşmasak, böyle bir doktora rastlamadığım içinde doktorları bıraktım artık…artık doktor kullanmıyorum…
Neyse efendim babama analattım bu tedirginliklerimi, sonuna kadar dinledi beni ama bu maratonun sonuna geldiğimizde babamın verdiği cevaplar silsilesi bana çok yabancı gelmemişti, bana bundan bir on yıl önceyi hatırlattı, kendi kendime acaba babam on yıl önceki zamanda mı yaşıyor diye sorular sordum, büyük bir hüsrandı benim için bu, sonradan fark ettim ki insanın daha önceki zamanlarında sonuçlanmasını istediği olaylar hep yarım kalıyormuş, ve bu yarımlar insana yeni bir dünya düzeni oluşturuyormuş, özellikle söz konusu kendi ailen ise, bilmem belkide onunda babası yarım kalarak terk-i diyar eylemiştir…kendimizi yarım kalan elma diye tabir etmek doğru olsa gerek, herkes ısırılmayı bekliyor doğduğu günden itibaren, her tanıştığın yeni karekter bir ısırık alıyor o elmadan, bir şey demesine bile gerek yok sessiz kalasada durum değişmiyor, o insanı tanıman yeterli, ne kadar uzun zaman yaşarsanız o insanla, elmanızdan en çok ısıran o oluyormuş demek…bu yüzden oğullar babalarının elmasından en büyük dilimi ısıran olduğunu anladım ve babama anlamsız yani onun için anlamsız bir şekilde, konuşmasının sonunda özür diledim, anlamadı ama olsun ben özür diledim ve uzaklaştım ordan, şimdi onlardan uzağım, şimdi herkesten uzağım hatta bazen kendimden bile uzak olduğum şüphesine kapılarak hızla tuvaletteki aynanın karşısına geçiyorum ve kendimi anlamlı hissedene kadar bakıyorum kendime. Sonra ha tamam buradayım ben, ben benimle beraberim, yalnız bırakmam kendimi diye söylenip tekrar plansız hayatıma geri dönüyorum…şimdi düşündümde, uzakta olan birinin seni düşündüğünü bilmen mutluluk aracı olmaya yetiyor bazen, en kötüsü’de tam bu araçları çoğaltmış ve kendi dünyanda huzur ve ferahla yaşamayı kendine öğretmişken, içindeki bilgelik sana telkinlerde bulunması, bu telkinlere kulak asmamayı deniyor insan uzun bir zaman ama başarısızlıkla sonuçlanan bir operasyon bu, yani sonunda muhakkakki o kazanacaktır, bu ses öyle herkesin sandığı gibi iç ses falan değil, apaçık dış ses, yani bazen senin gerçekliğinden bile daha gerçekçi oluyor, bir şeyin gerçekliğini ne ile ölçersiniz ki ? harflerin bir ses teline yapışmasından mı, hayır hiç de o kadar basit değil bu, sesler bazen yalancı olabiliyor hatta bazen değil çokça yalancı oluyorlar, bir hayatınızı gözlemleyin, etrafınızdaki gelişen olayları, konuşulan şeyler, labarbalar, verilen sözler, edilen yeminler, hepsi bir ses telinden, gerçekçiymişçesine söyleniyorlar, halbuki olmadığını anlıyorsunuz daha sonra, şimdi söyleyin, iç ses dediğimiz ve gerçekliğini inkar ettiğimiz şey iç sesmi yoksa dış sesmi, çünkü sizi en çok rahatsız eden şeyler onlar, ve aldığınız tüm kararların son noktasını koyan yine onlar…hayır hayır içde falan değil o, çok açık olmasından dolayı saklanmış olsa gerek, denizi görüp suyu göremememiz gibi, ilk aklımıza gelen su değil deniz olur çünkü…kaçınız deniz kenarına gittiğinde aaa ne kadar güzel, milyarlarca su damlacığı bir araya gelmişler…dedinizki, bende demedim…
Hayatımızda gerçek ile gerçek olmayan, olumlu veya olumsuz, duygusal veya rasyonel diye kategorilere ayırdığımız soyut ve somut kavramları tekrar gözden geçirmemizi öneriyorum, herkes bir öneriyle çıkıyor karşınıza bende bununla çıktım işte çok görmeyin bu önerimi, yoksa yaşlılığında bu öneriyi az önce bahsettiğim gerçekten daha gerçek olan dış sesinden işiteceksin ve bu hiçde kabul olunası bir öneri olmayacak o zaman, çünkü artık kendini yıkman ve tekrar yapmanın ne kadar güç bir eylem olduğunun farkına varacaksın, zaman mevhumuda değişecek senin için artık, tik taklar ti, ti lere dönüşecek ve bu İ’ninde sonu geldiğinde sadece ‘T’ harfinden oluşan bir zaman olduğunu anlayacaksın, akrep ve yelkovan buğulanacak, sadece saliseler kalacak geriye o da ne zaman kendi hassaslığını yitirecek diye sürekli bir tedirginlik hali…en iyisimi şimdiden yıkılın. Yıkılın karşımdan ile karıştırmayın bunu lütfen yıkılın, paramparça olun, her bir zerrenizi gömün toprağa, birilerinin su döküp yeşermenizide beklemeyin, bu beklenti içinde olmak onun hiçbir zaman gelmeyeceğinin bir işareti olur çünkü, arayın siz, arayın toprağa gömülü olan zerrelerinize su serpecek birilerini. Kendiniz dökebilirseniz ne ala, ama hem toprağın altında olmak hemde üstünde, her baba yiğidin harcı olmadığınıda en az benim kadar bilirsiniz…
İnsanın kendi yeterliliğini ölçmenin tek bir yolu var oda kendi etrafına bir çit bir duvar örmek, ki olduğun yer ile o duvarın arasındaki mesafeyi gözlemleyerek ölçersin ancak kendi yeterliliğini, aradaki boşluk kat etmen gereken yolu belirler, başladığın yer ile olduğun yer arasındaki boşluk ise kat ettiğin mesafeyi, yani boşluklardan ölçüyoruz kendimizi, hayatımızın en etken faktörü boşluklar, ama uzun bir kavak ağacının uzunluğunu hiç gökyüzüyle karşılaştırmadık, hep daha küçük yine başka familyalarından yola çıktık, en büyük yanılgılarımızdan biri ise bu olduğunu anlayamadık…etrafımıza ördüğümüz o çiti, o duvarı yıkmayı aklımızdan bile geçirmedik dostlar, o zaman olduğun yer ile varman gereken yer arasındaki boşluğun sınırsızlığını kavrarsın işte, işte o zaman alt üst olur bildiklerin bileceklerin, yürüdüğün veya yürümek istediğin yollar…size bir umutsuzluktan bahsetmiyorum yada bir bunalıma sokmak gibi kaygım yok…sadece zaten o duvarı yapanın sizler olduğunu söylüyorum, ve kendi yeterliliğini belirleyen şey hakikat değil kendinizin olduğunu söylemeye çalışıyorum…hakikati binlerce parçaya bölen dürtüde işte bu…zaaf dediğimiz şey ney? Yaptığın ama yapmaman gereken birşeymi, peki yapman gereken şeyin ne olduğunu anlamadan yapmaman gereken şeyleri nasıl tesbit eder insan, yapmaman gereken şeylerin bir listesini yapmanın da yine başa dönmek olduğunu anlamadınmı hala, tıpkı o listedeki ayrıntıya takılman gibi daha büyük ve kapsamlı bir takıntının o listeyi yapmak olduğunu nasıl fark edemeyizki, buna takıntının takıntısı diyorum ben, artık siz ne derseniz deyin.
İnsanı kendine ulaşılmaz kılan şey de zaten bu dediklerimden ibaret bir şey, hepside başka insanların kendi hayat alanına girerken onların önüne bir ateş figürü çizmemize benziyor, aslında gerçekten bir ateş yoktur orda, uzatsan elini yakmayacak, üflesen sönecek bir şey yok ortada, sadece herkes hayatın o latif boyası ile ateş resmi çiziyor ve kendi çıplaklığının üzerine giyiyor bu ateşten yapılmış elbiseyi, cesarette burada başlamıyormu zaten, gerçekten ateş olarak görünen bu figüre elini uzatmak ile başlamıyormu cesaret oyunu zaten, savunma mekanizmaları hemen bir elbise dikmesini telkin etmiyormu insana, herkes bu sahici gibi gözüken illüzyon ile kuşatılmış yaşamın içinde nasılda rahatmış numarası yapıyor, her an bir çivi çakılacakmış gibi kalbinin tam orta yerine…olsun yinede bu hayatı seviyoruz diyen milyarları göz önüne alacak olursak, azımsanacak rakamların olmadığınıda biliyorsak, yapacak bir şey yok sonucu ortaya çıkıyormuş gibi görünebilir, ama işte her şeyi basite aldığımız gibi bu ciddi konuyuda basite alıyoruz bence dostlar...Kimse kimseye meydana çıkıp maskelerinizi çıkartında yüzünüzü görelim deyin demiyor…çünkü bunu söylerkenki masken bunu söylemeye müsait olacak, telkin ve temkin maskesini takacak, cesaret ve özgüven zırh’ını kuşanıp gideceksin o meydana…ki herkesin çıkarmasını dileyeceksin ve bundaki amacın ise herkesi çıplak görmek sadece, çıplaklıklara bakıpta bundan haz duyan tek varlıklar bizleriz sanırım…halbuki herkes çıplak olsa bu çıplaklık bir şey ifade etmeyecekti…sorun kendi çıplaklığımız, kimseye demeye lüzum yok böyle bir şeyi, kendi çıplaklığın seni rahatsız ettiği için başkalarınıda edeceği yanılgısına düşüren yine kendinsin…
(İ.K)

Eklenen görüntü(s)

  • Eklenen görüntü: monthly_12_2011/post-17991-0-21658400-1322833313.jpg
]]> Fri, 02 Dec 2011 13:42:00 +0000 http://forum.tabut.net/topic/98050-plaklk/ Küçük prensin Çağrışım Güncesi http://forum.tabut.net/topic/97991-kucuk-prensin-cadhrythym-guncesi/
Sonra. Günden ötelerde bir yerde.

İmge, olmayandır. Varlıkta, zaman ve mekânda aranandır, aranmış olandır. -Aşk bile şiirin yaratıcılığından beslenir, imgenin çekiminde o ağır güneş.-

Ah imgeyi çok seviyorum. Bütünleşik bir yangın gülümsüyor zihnimin bahçesinde. Şiir ve öykü estetik yüzüm.

Biliyorum: Anlam ve çağrışım kapısı kapalı, duyu ve yaratıya olanak vermeyen kopyacı yazılardan nefret ediyorum. Bu yüzden bana küçük prens diyorlar.

Gelişmelerin ortaya çıkardığı anlamın ışığını özümseyip yaşama ilişkin bir parça mavi söylenti çıkarabilmem için uygun bir bakış açısı oluşturmaya çabalıyor ve bu eylemin bana kattığı artı değeri seviyorum. Ölümsüzlükler birbirini besledikçe paylaşım adabından uzaklaşan insanların ilkel davranışları beni üzüyor.

İyi şiir hiç yazılmadı. Ama kurma gücümdeki duyarlılık, zengin çağrışımlar, elinden tuttuğum renkler ve çizgiler ve notalar ile bütünleşen ne güzel şeyleri üretiyorum. Kısa ama uzun şeyler. Şeyler, bir şarkı gibi yatağından akıyor usulca; akıyor, ama tutkulu.

Zannetmek hatasına hiç düşmedim. Hep yeni bir denemenin okulundayım. Simgeleri çözebiliyorum. Yok saymaların dışındayım. Şiir ile okuyucu arasındaki yolu tarif edebiliyorum.

Elbette eleştiri donanımı gerektiriyor. Verili düzenin değerlerinin etkisinden sıyrılıyorum, sıyrılıyorum. Kendime kurduğum bu küçük ama büyük dünyada elimdeki sihirli değneği nesnelerden olgulara, olgulardan olaylara dokundurdukça dil kıyıya inip su çekiyor. Yazmanın, görmenin ve duyumsamanın rüzgârındayım.

Algı kırılmasının yol açtığı sönük bildirilerin ruhunu onarıyorum. Sonuçlar gerçeğe dayanmalı.

Anlam biçemediğime tepki biçiyorum. Yağmur aslına döndüğünde yeşerir bahçe. Esiyor farklı sesleriyle kara kitabın içine saklanmış rüzgâr ve karanfil. Şimdi bir nesneyim.

Sadelikten geliyorum. Önemli uygun sözcükleri seçtim. Ses yüzeyindeki çatlamaları gördüm de geldim. Düz yazımın cümlelerinin oluşturduğu estetik, salt güzelliği yansıtıyor gibi görünse de estetiğin zengin açılımı ismimle daha rahat bir şekilde açığa çıkabiliyor. Küçük ve prens dünyalar.

Ah taşralılar! Geleneksel değerlerin yılmaz bekçileri. İletişim ağına yapışmış sinekler kadar sıcağa inatçı ve tutkun. Değişimin dönen dolabına seyirci. Yaratı ve yetenek, mekânın ve zamanın üstündedir. Şu aşina yaşamları eleştiren tavrım yok mu, en çok beni besleyen bu yanımı seviyorum. Merkezin taşraya olan gölgesiyim.

Cesur bir düş gücüne sahibim. Devinen değişimin yüzüyüm. Karmaşık durumların içinden kolayca çıkabiliyorum. Çünkü kurgu gücüm, düşüncelerimi çok renkli bir biçimde ve birbirinden farklı boyutlarda somutlaştırıyor.

Yaratılarım zamanın yeni yüzünü sergilemekte hiç geç kalmıyor. Kendini tekrarlayan imgeler söyleminden haz etmiyorum.

Zamanı ve mekânı sorgulamayan sonuçlar tortulaşmaya başlayan kire birikiyor. Bu kir, şiirin o kışkırtan, uyaran yüzünü solduruyor.

Kim ki yaratıcı düşünceyi rutine yamamaya çalışırsa, bir sıradanlık maskesini gülden yüzüne takar. Artık o kişi normların çekim alanına yakalanmıştır.

Soruna odaklaşan tutku, geleceği yaratacak olan ilginin itilimidir. Kendi sesini koruyarak insanı yücelten barış ve sevginin dillendirilmesi işinin boş zamanı yoktur.

Dimitri Şaşkalnikov’la konuştum. Gerçeğin süreç içinde ön plana çıkmayı başarabilmiş örneklerini gördüğünü, toplamın insancıl olduğunu ve ruhu yücelttiğini söyledi. Ona katılıyorum.

Tanrım biten bir aşkın kollarında vurguna iniyor kalbim.

Dünya değiştikçe bir başka değişiyorum. Hızla dilime birikiyorum.

Tanrısal bir nimetin bağışlandığı ben, yaratıcılığım taşlandıkça kışkırtıcılığın çetrefilli bir evrenselliği içeren karşıtlığı içinde yoğunlaşan eleştiriye dik durmaya çalışıyorum.

Şey ile gerçek arasında ilişki veya bağlantının tutarlığının derecesinin sosyal tabakalaşmadaki konumu, kendisine üst düzey bir kimlik oluşturmayı becerirse; bu beceri olgunun ahlaki durumunun niteliğini değer haline dönüştürücü bir işleve sahip olur ve olguyla barışık yaşar. Yol, kalıplaşmış tutumlarından arınmaya başlıyor.

Ne bulduysan o kadarsın. Sonucun kimin gerçeğidir. Ahlak ve alana inmiş etik, estetik kavramının ten ve ruhunu oluşturan harcıdır. Şiirin içine eleştirisiyle birlikte sinmiştir.

Yazılarımın ruhu, karanlığa estetik bir karşılıktır ki adım küçük prenstir.

Anlam dizgesi oluşturmayan yalnızlık, imajlar dünyasında düşsel yolculuk yapamaz. Hafta sonu şehir dışı gezisi eylemi dünyamızı insani değerlerden soyutlayarak eritmeye başlayan sıradanlık kavramının içini boşaltan bir güç değildir.

Kötülüğü temsil eden itibar evreni gözlemleyerek basit bir eleştirinin başlığı altında aklın sentezini kolayca yapabilmektedir.
Hayranlığın getirdiği en büyük tehlike sıra içi olan kötü kopyalar üretmesidir.

Bütün çatışmaların, çelişkilerin sona erdiği bir toplumun getirip önümüze koyacağı ilgi yalnızca büyük bir sıradanlıktır. Yaşam için yaratı, çelişkilerin içinden beslenir. Prens yanım, bilmenin, görünen ile imgeselin arasında yaşanan incelikli alışveriş ve elbette o derin değişmenin dinamiği sayesinde büyüdüğünü söylüyor.

Her şeyi bir şeye yamayan, çatışmanın an dağılımında kalmış, üst dili okumayı becerememiş dilinin sanatsal inceliğini imitasyon boncuklarla süsleyen gölgelere elbise giydiriyorum.

Tanrım bu ortamın güzelliğini ve koruyuculuğunu üzerimizden eksik etme. Beni ve onları şair kıl. Eğer varsan beni ve onları sev.

Kumlanıyor ay sessizliğin ovasında
Dilleniyor zor zaman zilleri kapılara

Seni gördüm.]]> Fri, 25 Nov 2011 17:25:13 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97991-kucuk-prensin-cadhrythym-guncesi/ Şiirsel Bir Konuşma İçin Düzeltilmiş Metin http://forum.tabut.net/topic/97977-thiirsel-bir-konuthma-ycin-duzeltilmith-metin/ Gölgeliğini süpüren yaşlı bir kedinin dudaklarını okuyorum.

Söyleniyor durmadan, güvercinlere kızıyor.



Deli olacaktım. Bir an sıyrılıp bu anlamsızlıktan kuşlara asma olmak istedim. Yanı başımda duran kuğu, siyahını iyice parlatarak tüm dikkatimi üzerine toplamasaydı, belki de şu an ülke için kıymetli bir cinayetin kameralarca tespit edilmiş sanığı olacaktım.

Dikkatinizi çekerim: Sözcükler alttan ısıtmalıdır.
Ve o yüzden artık köhnemiş bahçenizin ağaçları kavruktur.

Buraya bakın, beni dinleyin! Sizdeki sorun: Sığınmacı ülke insanına mahsus yöntem eksikliğidir. Farklı zaman ve mekânda, yalnızca ezberlediğiniz çözüm yolunu kullanmaya çalışıyorsunuz.

Beyefendi, böyle şaşkın şaşkın bakmanız gayet doğal. Çünkü okumaya çalıştığınız metnin genişleyen anlamları var. Her bir parçasını imliyorum ve anlamı anlamın içinde yeniden üretiyorum. Asla göremezsiniz ama ben açıklayayım: Her şey nesnenin ruhundan üfleniyor.

Ah nitelikli göz sayısının az olması, ne acı bir durum! Hayır hayır, lütfen aranızdaki niteliksizleri tahmin etmeye çalışmayın! Bu çirkinliğe bir anlam veremiyorum. Algısı eksik ve sınırlı bir dünyanın siz çirkin çocuklarının erdemsiz tavırlarının söz sahibi olmasını kabullenemiyorum.

Bu alışkanlıkların, yaşamının aranılan ahlaklı cenneti gölgelemesi, kıymetli özgünlüğün üzerinde açan derin bir yaradır. Ah, bu endamlı avluda veya kendine konuşan nadide sayfalar birliğinin epik yüzünde, yeterince beslenmemiş, açlık çeken cümlelerinizin pervasızlığının beni nasıl üzdüğünü bilemezsiniz.

İnanın şu iletişimden nefret ediyorum. Artık hiçbir değeri hesaba katmadan herkesi işin içine itmeye başladı. Bu nedenle konuşabiliyor ve yazdığınız temelsiz sıkıntılarınızı gözümüzün içine sokabiliyorsunuz. Belki de bu yüzden varlığınız ve eylemleriniz her şeyi altüst etmekte beis görmüyor.

Deneyimlerime dayanarak diyorum ki: Ben, içinde kötülük kokan bütün sözcükleri sıralayarak, sizin, garip, belki de aşağılık bir yaratık olduğunuzu söyleyebilirim. Sorun yok, bireysel psikoterapi isteyebilirsiniz. Bakın, ben sorumlu bir insanım, dehşete düşmeniz normal. Sizin gibi ikbal peşinde koşan, yeteneği sınırlı biri için ilginç sayılabilecek bir davranış, benim yüksek zekâmın sınırlarına bile yaklaşamaz.

Galiba siz, benim çok değerli ve yüksek bir şahsiyet olduğumun farkına varamadınız. Şaşarım size. Benim gibi üstün nitelikli bir şahsiyeti kandıracağınızı mı zannettiniz? Beni anlayabileceğinizi sanmıyorum! Sonsuz sevgi üzerine inşa ettiğim düşlerimin, mükemmel ve engin dehamın gölgesinde oturmayı, zavallı aklınızın gün ışığı gören köşesinden bile geçirmeyiniz.

Elbette beni beğenebilirsiniz, buna ses çıkaramam. Beni kıskandığınızı biliyorum. Ama sizin durumunuz beni ilgilendirmez. Sorunlarınızdan bana ne?

Daha fazla kıymetli vaktimi kaybedemem. Ben mavi şemsiyeler altında yaratıcılığını en üst seviyesine çıkarmış bir şair ve eleştirmenim. Şöyle bir etrafınıza bakarsanız benim gibi ancak bir, bilemediniz iki kişi bulabilirsiniz.

Dua edin şu an keyfim yerinde de sizinle muhatap oluyorum. Yoksa diğer zamanlarda sizinle asla muhatap olmam.

Şimdi saymaya kalksam aklınızı yoklarsınız. Şiirle meşgul olan on tane mahlasım var benim. Anladınız mı, kültürel zenginliğimin uzamını? Sırf bu nedenle bile sizin sıradanlığınıza maruz kalamam. Size itimat etmek de istemem. Bu haliniz bana güven vermiyor. Zekânızın katsayısı konusunda kuvvetli belirtilere sahip olumsuz şüphelerim var.

Sizin gibi paranoyak eğilimli derinlikten yoksunların sözlerine mi ehemmiyet vereceğim, gülerim size. Bu arada bazı küçük yazarların sizleri destekleyen ilkel dönem barbar tutumlarına da sezgisel bir karşılık bulmakta zorlandığımı itiraf etmeliyim.

Bilincinizin bireysel boyutu, toplumsal boyutunu algılayacak ve yorumlayacak yetişkinliğe erişememiş siz ve sizin gibilerin. Reaktif dilinin esiri olan müteşairlere acıyorum. Kanaat getirmek isterim ki bütün meselelere mütedair örneklediğim cevaplar sizi ziyadesiyle tatmin edecektir.

Lütfen bu kıymetli aşkın matematiğine gölge düşürmeyiniz…

Yakın bir zamanda beyne enformasyon cipleri nakledildiğinde ne yapacaksınız çok merak ediyorum. Öte yandan ruhu rencide eden gelişmelere de seviyesi yüksek bir anlam veremiyorum.

Size isimlerini bir bir yazdığım iyi şairleri okuyunuz. Gerçi anladığım kadarıyla siz kötü şairlerin müptelası olmuşsunuz. Şiir kitabınız yayımlanırsa, ben sizi okumam. Ne yazık ki önemli bir varlığın sırrına vâkıf olmuş sezgisel gücümün doruğundaki feylesof edamın soyut kavramsallığa itibar bahşeden somut sonuçlarını idrak edemediğinizi müşahede ettim.

Sevgili çocuk, bana inanınız. İnanınız ki: Bin yıl tamamlanınca, Atanmış Şairlerin Şairi, fani avlunun dört bir yanındaki şuarayı etrafında toplayarak müteşairlerle savaşmak için atıldığı kuyudan çıkarılacak. Toplananların sayısı nar ormanının taneleri kadar çok olacak.

Atanmış Şairlerin Şairi, büyük beyaz bir tahtta oturacak. Yer ve gök önünden kaçacaklar. Müteşairlerin dizeleri kuşatıldığında, gökten ateşler yağacak, ortalık yanıp, kül olacak ve kalanlar gece gündüz ve sonsuzlara dek işkence çekecekler. Yazılmış ve yazılacak olan cümleler lanetlenecek.

Sonra bekleyen kitaplar açılacak, susanlar konuşacak. Aniden kutsal ışık yanacak ve Atanmış Şairlerin Şairi elinde asası ile yeni bir güneş doğuracak.

Yedi dağın eteklerinde bekleyen Seçkin Şuara bedene kavuşacak. Seçkinler kendi dilini konuşacak. Yeni bir gökle yeni bir yeryüzü görülecek ve gözlerden bütün yaşları silecek.

Artık ne yas, ne ağlayış, ne de ıstırap olacak. Bütün toplananlar, Şairlerin Şairini alkışlayacak. Kötüler ve sıradanlar, yeniden lanetlenecek ve şiir avlusundan uzaklaştırılacak. (Şiir Tabletleri/Tablet 1- Kaostan Düzene: Yeniden Diriliş)

Bu arada keçe yapımı çok zor ve bedensel güç isteyen bir iştir. Korkarım ki siz, keçeye sindirilmiş betimlerin arkasındaki yorum gücünü de algılayamazsınız.

Artık konuşmak istemiyorum. Cücelerin övgülerini ciddiye almıyorum. Bir daha sizinle iletişim kurmayacağım. Zira son derece komiksiniz. Ayrıca inceleme türünde bir kitabı okuyup, eleştiri yazmalıyım. Kendilerini edebiyatçı sananları okumasam da olur ya neyse. Boş duracak halim yok ya. Bir methedilme gemisinde yolculuk yapmaya alışkın olanlara gerçek yüzlerini göstermek gerekiyor.

Yazmak hüner değildir, beyefendi. Yalnızlığınızın kapak tasarımını da beğenmedim. Çok demode. Önsözdeki terbiyesizliğe bir şey söylemek bile istemiyorum. Ah o sıfatlar, nitelemeler cehalet ve abartı. Burada benim gibi düşündüğünü düşündüğüm değerli şahsiyetleri selamlıyorum. Onların da bu ucuz kitabı okuduklarında, konuyu aynı minvalde değerlendireceklerini ve beni destekleyeceklerini biliyorum. Böyle şapşallara hadlerini bildirmek gerek.

İnsan gelişerek de değişir, kardeşim. Değişim dediğiniz nedir ki?]]> Wed, 23 Nov 2011 22:01:11 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97977-thiirsel-bir-konuthma-ycin-duzeltilmith-metin/ Boya http://forum.tabut.net/topic/97940-boya/ Boya

Biçimli bir raftan yuvarlanıyor beyaz geceler

Kuluçkalarda hep aynı böcekler, makineler, mağaralar


Dün akşam, bütün okumalarımı bir yana bıraktım. Kıymetli vaktimi, Bay Z’nin kısa bir süre sonra son kaleme alacağını tahmin ettiğim; uygun bir zaman diliminde de yayımlamayı planladığını, düşündüğüm ‘Boya’ adlı şiir kitabı üzerine, ileri bir inceleme övgü eleştirisi yazısı yazmaya ayırdım.

Bu boşlukta bir ileri inceleme eleştirisinin önemi var mı bilemiyorum? Ama olmalı! Neyse. Öncelikle okuyucunun dikkatini çekmek isterim ki: Şiir anlam üzeri insandır. İnsan ise sözcüktür, imgedir, dizedir, biçimdir, biçemdir ve ama insan gerçeğin elçisidir. Gerçek, bir düş kitabına bürünerek karşınıza çıkarsa da size düşen, iyi bir okuyucu olmaktır.

Ve şimdi gerçeğiniz: ‘Boya’dır. Evet, yakın zamanda duygudaşı bol raflarda yer alacak bir şiir kitabından söz ediyorum: Bay Z’nin ‘Boya’sından.

Yazımın başında, Bay Z’nin, kurgunun diyalektik yapılanması içinde, belleğinden incelikli bir sabırla damıtarak geçirdiği anlamları, ipek gibi yaşamın ayrıntılarına serpiştiren çalışmasının sondan bir evvelki taslağını, masamın okuma gözüne açtığımda şaşırdığımı itiraf etmeliyim.

Şaşırdım (ve heyecanlandım), çünkü bu denli tutkunun ve birikimin kokusunu içime çekeceğimi beklemiyordum.

Akşamın tatlı serinliğinin verdiği hazla sevincimi ikiye katlayarak bir solukta görüşlerimi sıralamaya başladım. İnsan güzel şiirler okuyunca, yaşamın tadına doyum olmuyor.

‘Boya’ tam anlamıyla bir anlamlar ırmağı: Okuyucuyu kendi içinde gezintiye çıkaracak kadar saf ama bir o kadar da militan. Körkütük giyinmiş bir yalnızlıkla, önüne çıkan herkesi, duygunun eleğinden geçirmekte tereddüt etmeyen Bay Z, elinde pusulasıyla zamana boşluklarını işaretliyor.

“Sürgün, Sığınmacılar ve Gemiler, Fesleğen Çıkmazı ve Fırtınanın Narlı Avlusu” başlıkları altında, salt formalist bir yapıyı dışlayarak özün değerine gereken saygıyı gösteren ‘Boya’, yüzleşmenin dokunulmazlığı altında yeşeren bir sorgulama süreci…

Şimdi ayrıntılara bir göz gezdirelim:

Z, ‘Merdiven’de (s.7) söylenmemiş sözcüklerini önyargı ve saplantıların üzerine doğrulturken, insanı ayrıştırıyor ve öğrenilmiş çaresizliğin ve hiçliğin çözüm olarak kol gezdiği ilişkiler ağında debelenen gölgelere güneş arıyor.

“Tepetaklak”da, bir eğilmeler (flexural) düzleminde, hiçbir şeyin ve kimsenin göründüğü gibi olamayacağı gerçeğini, dizelerinin yan anlamlarına yüklerken, gizliden gizliye tutkusunun şarkısını söylüyor, “Reçete yazmayın mavi pencereme/ orada bir yontucu yaşıyor” (s.10)

“Bibliyofil” de (s.11) ise terk edilmiş insanın fotoğrafını arı duru çıplaklığıyla çekiyor ve yaratılmış boşluğun asma bahçesinde korkusunu süsleyen gülün aynasına sinmiş o kadim melankolinin baharını hiç acımadan siyaha boyuyor: “İrkilir adını gülle besleyen bahçe/ sır aynasına kara kitap olunca.” Bay Z, ‘Boya’ da sıradan bir kolaycılığı seçmiyor. Bir eksen (axial) kaymasında, çağrımsal anlamların özüne inerken, teknoloji temelli toplumsal değişimin acımasızlığını ayrıntılara asıyor.

Aşk üzerine seslenirken, olgunun ruhundaki derin çatlakları yamayan alışkanlığı küçümsüyor. Ardından pimi çekilmiş bir kırmızıyı okuyucunun bedenine indiriyor. Özellikle, ‘Rafya’ da (s.13) “aşk ki tek kişilik karmaşık bir yalnızlıktır” derken içimizdeki ateşin kıvamını besliyor. ‘İç İçe Odalar’da, ‘Haritası çizilmiyor ki, ölçeksiz seviyorum seni’ (s.14) derken; karanlığı, terkedilmiş odaların gizil diliyle aydınlığa çeviriyor. ‘Aşkın Militanı’nda, ‘biz bu suyun esir insanlarıyız, Gülfem/bir camın arkasında konuşmayan’ (s.15) diyerek aşkın sessizlik kulelerini inşa ediyor. -Lütfen, bu bölümde aşk için, Asaf’ın dizelerini okuyalım ve susalım. ‘Kavuşmak yok ki cihanda/ ayrılık olsun, sil gözlerini/ ben seni sevdiğimden pişman değilim/ hem bazen ayrılık öylesine gelir ki/ bir gelin gibi duvaklıdır.’-

Bay Z, doğal hallerden konuşuyor. Yaşama seçenek hazırlıyor, bunu yaparken belli bir formu temel almıyor, yaratıyı var olandan emziriyor. ‘Şu uygarlık hurdalığında küçük yılgınlıklar satıyorum/ parlatarak büyülü aynamı” ile dildeki gelişmesinin müziğine ulaşıyor. Bu çok yönlü bakış açısı, belirsizlikler ve uzak çağrışımlarla okuyucu bir üzünç kaydırağından aşağıya hızla ittiğinde, ‘fısıldıyor kırgın aşk/ kuytuda aceleci bir telaş/ kalbini kuşatacak yangınlar’, ‘Akşam okumaları’ (s. 23) ile ikilemler denizinde; şair, şiir ve okuyucuyu özlemli (nostaljik) bir köprüde buluşturmayı beceriyor.

Şimdi burada kısa süreliğine soluklanıp, şiirin ayak izlerini daha iyi takip edebilmek için yazının içine Levinas’ı çağıralım. Öncelikle, Bay Z, içsel ve dışsal dalgalanmanın dizemini doğru şekilde harmanlayarak, şiirin kimliğini oluşturan parçalar arasındaki estetik etkileşimi, bir akıl erimi içinde kuruyor. Bunu yaparken düşünsel alanda, bilinçaltını açıp, Levinas’ın “İmge var olmayandır, nesnenin gölgesidir” tespitinin içine giriyor. İşin gerçeği, Bay Z, bir taşla iki kuş vuruyor. Bir yandan, var olanı dışlayıp, soyut bir direnci, somuta indirgenmeyi gerçekleştirmiş olmanın huzurunu okuyucusunun beynine üflüyor, diğer yandan da algıyı tetikleyip, biçemini süslüyor.

Sevgili okuyucu, şiir bir noktada dilden (language) yana tutumunu koruyarak, geçmişle bugün arasındaki dengeyi iyi gözeten yapısal (structural) bir farkındalık değil midir?

Yine ayrıntılara dönelim: Niteliği işlevsel kılan şu dizeler üzerinde yoğunlaşmanızı öneririm: “Ölüler evinde, koşuşturuyor çocuklar/ ağlamış annem/ gözünü karartmış yine alışkanlık/ o güneş/ ısıtıyor içimizi, aldırmadan hiçbir şeye…’ (s.26)

‘Boya’, görüngü (phenomenon) olmaya aday bir taslak:

Çünkü sözcüklerini itinayla seçerek bir yoğunluğun terkisinde okuyan hemen herkesi düşüncelere sevk edecek söz dizimi, ‘Boya’ da açığa çıktığında; şiir, yeni değerlerinin ipuçlarını, geç kalmış imler kapısına asıyor: ‘Gramofon iğnesiyim hayatın/ alıcı, şeytan gibi tetikte’ (s.27)

Çünkü ‘Boya’ gerçeğin atlasında yaşanacak zamanları resimlerken, insanın yaşama katkı payının yüceliği de ortaya çıkıyor. ‘Tırmanıyor düşlerine elek kaçkını sancı/ kenetlendikçe eksik yaz soneleri, küçük ölümler yolculuğuna’ (s.28). ‘Soldu sarı ipek taşı/ deli divane dalga, bir yaygının motifinde’ (s.30) ise büyüsü azalan bir yaşamda, yozlaşmayı, durgun ve tutuk bir sürecin kimliğine büründürüyor.

Artık bu noktada Lautréamont’u anmanın zamanı geldi: İnsanın kötü dürtülerini dalgalandıran, ‘…ama gerçekten güzel değildir insan ve kuşku duyar bundan…’ diyen Lautréamont’un. “…Onları görünce, herkes gibi gülmek istedim ben de; ama böylesine tuhaf bir öykünme olanaksızdı benim için. Keskin ağızlı bir bıçak aldım, dudaklarımın birleştiği yerlerde etimde yaralar açtım…”

Ah belki de bir daha susmak ve bir daha düşünmek gerekiyor, sonra yazmak… Tıpkı ‘Boya’ da ki gibi…

Bay Z, büyüsünde, erken ölümlere de dizeler çatıyor. ‘Bundan ötesi’nde, ‘Bir ağıtçı hazırlık yapıyor…’(s.40) ile yas ve evcil zamanlar hüznünü kalbimizin doruklarına çıkarıyor.

Sevgili okuyucu, şimdi size bir öneride bulunacağım: Çıktığımız bu derinlikler yolculuğunda, bir an okuduklarınızı unutun ve öncesine dönün. ‘Boya’yı bir şiir evinden satın alıp eve geldiğinizi düşünelim. Vakit akşamüzeri, kitap zamanı. -Bilinir ki: Şair de şiir de olağan değildir, itaatkâr değildir, uysal değildir, söz dinlemeyendir.-

‘Boya’yı önünüze açtığınızda artık bu gerçeği yakalayan nadir okuyuculardan biri haline geleceksiniz. Delilik bahçesinde şairin de şiirin de anormal olduğunu görüp, ‘Boya’nın aykırı tavırlarıyla dış dünyayı renklerine bölüştürdüğüne şahit olacaksanız. Deneyin, pişman olmayacaksınız.

Çünkü ‘Boya’, bir algı rüzgârıyla kendi gerçeğine ulaşmanın ve hayatı iliklerde hissedebilmenin örneğini bize gösteriyor. “Yeni Dünya Düzeni”nin zorbalıklarına karşı, özgürlükçü bir duruşla, insanı ve doğayı korumayı; olayların ve o çağcıl durumların temelindeki çelişkileri ve karşıtlıkları ilgilerin merkezi yapmayı vazife ediniyor.

“Bir insan neyse onu görür” diyor, W.Blake. Şiir, küçük bir çocuktur, sevgili okuyucu, bilinmeyenin karşısında. Farkındalık, görünen ve bilinen ile yaşıyor olmaktan geçer. Şair, hep ilkleri bulmaya çalışan, toplumsal bedenin bütüncüllüğünden bölünmüş o benliğin, o öznenin alkışlanacak gücünün kalemidir.

‘Boya’ da şiirin imge kanatlarıyla uçarak, büyülü sözcük avına çıktığını belgeliyor, ilkleri bulmaya çalışıyor. Karşımızda, şiirinden yabani otları temizlemiş, ne yaptığını bilen ve yaptığından bir şey öğrenen bir anlam ağrısı duruyor.

Bay Z, ‘Boya’sıyla fark yaratan bir şair. İyi okumalar.

Okuyucuya Not: Olmayanı, olana yamamak güzeldir! Bu arada kitabın olası tasarımını eksik bulacağım. Galiba okuyucuyu dikkate alan bir ağırlık göremeyeceğim. Ayrıca kendimi, görselliğe ayrı bir paragraf açmak zorunda hissetmiyorum. Buna okuyucu karar versin.

Şiir okumak, bir şey okumaktan iyidir.]]> Sun, 20 Nov 2011 11:24:30 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97940-boya/ O Ses http://forum.tabut.net/topic/97938-o-ses/

Bir ses var; cümle alem biliyor ama sen ilksin, ilk olmanın heyecanıyla tutup sesi alıyorsun... Ses nazlı, ses cilveli, ses kadın... Çığırıyor ses yavaş usul, sen sese kapılmışsın dünyayı duymuyorsun, oysa dünya nabzını çoktan tutmuş sesin, biliyor olacakları.



Ah o ses; dişi, o ses çıplak, o ses kıvrım kıvrım... İnsanı çıkarır gibi deliğinden.




Ses bir şarkı sonra, hüzünlü, yabancı... Ve uzayıp giden yılların ardından bir sabah yine o ses, serin, soğuk, sanki git diyor, sanki daha önce hiç duyulmamış, hiç gelmemiş kulaklarına, yüreğine, ruhuna...



O ses geldiği gibi çıkıp gider sonunda!.





Talan Ayşe Kanca]]> Sun, 20 Nov 2011 09:39:07 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97938-o-ses/ Herkimsen http://forum.tabut.net/topic/97915-herkimsen/ Adam kısıp gözlerini hiddetini gizlemeye çalıştı, avuçlarını sıkıp hayır diyordu, hayır... Birden bir kahkaha geldi, dönüp baktığında kimse yoktu, odada yalnızdı... Biraz sonra o ses yenilendi bu defa ağıtlar duydu, inciden bir sızı gibi oturdu ses, buyur edilmeden, habersiz...




Adam uçurumdan aşağıya baktı, aşağıda gülmek ve ağlamak oynuyordu, iki kardeş ne de mutluydu...




Adam uyandı, ilk düşündüğü şey o iki kardeş oldu... Bir oyun oynuyorlardı, "sobelendin" diyordu hayat, haydi çık artık her kimsen!.





Talan Ayşe Kanca

]]> Sat, 19 Nov 2011 09:05:56 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97915-herkimsen/ Karakucak http://forum.tabut.net/topic/97911-karakucak/
Biraz saf olduğumdan mıdır nedir, fenni bilimlerle aram pekiyi olmadı. Fizik gibi mesela, asla anlam veremedim bu bilime. Kimya’dan da anlamam. Hele matematiği asla tam olarak kavrayamadım.

Neyse ki hafızam kuvvetli de kerratı ezberleyip, biraz da dört işlem filan savuşturdum. Düşünsenize, benim gibi iflah olmaz bir kuşkucuya, “iki kere iki dört eder” demişler, hem de tüm cevvalliğim, yaramazlığım, araştırıcılığım üzerimdeyken; yani daha çocukken, en kuvvetli, en özgün ve en renkli çağımda yani… Tamam. Olmaz demedim… Sırtlarını sıvazlayıverdim. Ama kafama hep takıldı; neden bu kadar eminler diye…

Karşıma zihnimden iki kişi alıp, onlar klonladığımda haklıydılar, yani karşımda dört kişi oluyordu ama yine zihnime iki tane iki alıp onları klonladığımda dört rakamına bir türlü ulaşamıyordum; zira daha kendiliğinden olabilecek bir “bir”e ulaşamıyordum.

Zira o güne kadar dünya üzerinde birbirisinin yüzde yüz –tüm özüne varana kadar- aynısı olan iki kavramla daha önce karşılaşmamıştım. Yani “bir” kavramını zihnimde yetkinleştirecek bir “birlikten” yoksundum. Bakıyorum bugün hala aynı durumdayım. Evrilme konusunda pek bir beceriksizim herhalde. Hayvanlığım ağır basıyor sanırım.

E hal böyle olunca, +1 ve -1 bana pek anlamlı görünmüyor. 1,000000000000….1 mantıklı ve hatta 0,000000000000…99 da mantıklı olabilir ama bir türlü artı veya eksi biri bana yetkin bir şekilde tarif edecek bir “bir” e ulaşamıyorum.

Dolayısıyla, mutlakiyete en yakın bilim olarak gösterilen koskoca Matematik’te güvenebildiğim tam yetkin gerçeklik “sıfır”.

En azından “bu belirsiz kesinlik” sayesinde şu anda, biri birden çıkardığımda, ulaşabilme ihtimalim olan o muallakta; koskoca bir evren dahi bulabiliyorum mesela ve hatta bazen o evreni barındırabilecek kadar küçük bir nokta.]]> Fri, 18 Nov 2011 22:11:58 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97911-karakucak/ <![CDATA[Saplantısal III (Oyun)]]> http://forum.tabut.net/topic/97907-saplantsal-iii-oyun/

.

]]> Fri, 18 Nov 2011 19:44:41 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97907-saplantsal-iii-oyun/ Ateş Böceğim http://forum.tabut.net/topic/97893-ateth-boecedhim/ ATEŞ BÖCEĞİM





Parmaklarını hissediyorum tenimde, dudaklarım sana hasretliğinden kilitli, içimden geçip gidişin çok değil daha... Demiştin ki, aşk kokulum; sen kaldıkça bu dünyada kimse çekip alamaz beni senden. Nasıldı gitmek bunca yalanın ardından, nasıldı mısralarıma sallayıp küfrü, şiirimin içine etmek!




Varsay ki, dinledim seni; ne çıkar vazgeçmişken kendimden ve usul usul terk etmişken yüreğimi. Varsay ki, unutmadım seni; ne çıkar bu kadar yanğını çektikten sonra tenim ve ben unutmayı hiç bilmediysem. Ne çıkar özlemek tavan yapmışsa hücrelerimde ve sen bir adım ötemde buruk bir tebessümle duruyorken, sana kavuşmadıktan sonra ha yaşamışım bu gezeğen de, ha ölüp terk i diyar etmişim bu boş bedeni...




Ne çıkar, zülüflerini taramışım, bir sabah değil bin sabah düşlemişim seni... Ne çıkar katran karası gözlerinde, savklara hasret kalmışım, yine de gık bile dememişim korkuyorken karanlıktan. Ne çıkar ben bana saplamışken hançerini, sen öylece put gibi karşımda duruyorken ve umursızlık sarmışken bütün ruhunu... Keyfe keder bir günün ardına düşüp, koca bir ömre yazılmış olmak için yazılmadıysan şiir yüreklim hücrelerime... Biz gülleri dermedik mi beraber? Sen batıp durmadın mı yüreğime inadına, inadına... Ben sarmadım mı o masum ellerini ve mabudum bilmedim mi tüm günahına rağmen yüreğini.




Sen kelebek kanatlarında kırk günlük bir doğum ve bir günlük ölümdün, ne çıkar seni 365 gün bildiysem, bin yıl tövbe ettiysem senden sonra sevmeye. Bana bir tek an bırakmadıktan sonra, ben hüsranlarımı katlayıp koymuşsam çebime, arada unuttuğumda seni çıkarıp çıkarıp okuyorsam... Ne bilirsin sen varolmayı bir ruhta ve kan ter içinde uyanıp durmayı düşlerinden. Yarıp karnını kehribar rengi umudumun içine doldurdun yalanları ve düşünmedin sen öteki dünyada yanmayı... İnanmadın belki bana, ya da hiç öğrenmedin sevmeyi bir canı, ben canımdan vazgeçtim de sen bir gününden vazgeçmedin..

Ben yandım; aşk... Öyle çok yandım ki, ne doğurabildim senden sonra, ne doğanlara sevinebildim. Ben yandım senden sonra... Kalbimde ağır bir yanık, gözlerimde puslu bir akşam...



Küllerimden geçip gitmiştin ya ve ateş böceğim, sen yanmak nedir bilmedin; hiç yanmadın bir aşk'a!.

Talan Ayşe Kanca

]]> Fri, 18 Nov 2011 07:54:17 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97893-ateth-boecedhim/ Metafor Amip http://forum.tabut.net/topic/97890-metafor-amip/
Günün aşırı naz yapan bir saatinde böyle bir açılımı beklemeyen Modern Dışlanmışlık şaşırdı ve gülümsedi. Büyük Değişimin ilk dizesini yazmalıyım, yeter ki eleştirinin boyunu aşan dalgaya yakalanmayalım, dedi ve sustu.

Modern Dışlanmışlık susmakta haklıydı. Çünkü dışarıda soğuk bir hava olanca gücüyle önüne çıkan herkesi ve her şeyi yalıyordu. Yaşantıların bu süslü ve kaba tavrının, davranışlar referansı değerleri tecrit ederek ortalıkta salınması, çözüm bekleyen ciddi sorunları öteliyordu. Artık eylemi, saksısında itinayla büyütülen sözün önüne koymak oldukça zordu. Güzel söylemenin, çok söylemenin veya az söylemenin bir önemi de yoktu.

Amip, bu ağırbaşlı susmaya bir anlam veremedi. Sağa sola bakındıktan sonra kendine özgü gözlerini üzerime dikti. Tahmin edileceği gibi sıkıldım ve üzerime yönelmiş uyarının duyarlılığıma bir zarar vermemesi için hemen yazının kara kalemini çekmeceye koydum.

Kalemlikten neşeli bir kalem aldım. Yeni bir sayfa açtım. Sayfa dediğin böyle olmalı. İşte kendisiyle yüzleşmekten korkanın yüzünü didikleyen Kötü, hâlâ içeriğinin özgün tavrıyla o aranılan yalnızlığı besliyor.

Bu arada Amip’e acıdım ve uslu uslu oturması şartıyla yeni sayfayı okuyabileceğini söyledim. Açıkçası, her şeye şahit olmasını ama işleri karıştırmasını istemiyordum. İpler tamamen benim elimde olmalıydı.

Sayfada, algılar denizinin böylesine aniden köpürmesi, kıyıyı sevindirdi. Çünkü onu, o paslanmış elma kurdunu yalnızca farkındalığın anormal olması kendine getirebilirdi. Fırsatı kaçırmak istemedim. Hemen iki küçük not oluşturdum ve yemeğe gitmesini kollayarak, odasının eylemimi kabul edecek huzura ve kimsesizliğe kavuşmasını bekledim.

Huzurlu boşluk beni çağırdığında, iki raptiye eşliğinde küçük notlarımı, yıllardır fethedilmeyi bekleyen bir kalenin burcuna asar gibi odasının duvarına astım.

Birinci notta: “Kötü” dediğin nedir ki? Kendini tekrarlayan algı, çığlığa sığınmış bir yalnızlıksa, iyiyi tarif eden kavramlaştırılmış farklı boyutlar alışkanlığının ürküsü, empatiyi dışlar… Dışlama eyleminin ağır tutkusu, kutsanmış boşluklar ayetlerini okuyarak, seçici tavrının makinesinde küçük anlamları presledikçe, süreç, bilgiyi içselleştiremez. İçselleştirilmemiş bilgi, etkinlikler bahçesinde yalnızca biçim oyunlarını olgunlaştırır. Yaratı ve eleştiri önce çelişkiler yumağında filizlenmelidir.” diyerek, o iyiye sinmiş geleneksel tavrı iğdiş etmeye çalıştım.

İkinci küçük notta ise, “Sanrısal ağrıları sempatinin eteğine yapışmış hevesli bir kalp içerisinde etiketleyerek marifetler çarşısında anlamlı sonuca dönüştürmeye çalışan zor durumda kalır. Dışa vurum, dalga dalga yayılan uyumlu yalnızlığın tahammülü kalmamış çığlığı ise parmaklara dolanan bilinmezlik yaslanıp ölülerin tarihine bir kırık kapıyı bekler. Acısının üzerinde gezinen pekiştirilmiş alışkanlık süreçleri sadeleştiremez. Ancak suyun ruhuna sinen bilinç imkânsızlık lifleriyle büyünün gerçeğini örebilir. Farkındalık anormaldir, uysal değildir.“ diyerek, o özenle bakıp, içlendiği ve saçma bir düzenliliğe etiket yaptığı kabuğunun altındaki yarayı deşmeye çalıştım.

Ah, zamanın soytarı ruhuna sinen terbiyeli olmaya zaman ayıramıyor. Sırf bu yüzden eylemin yazısında gezinmeyen, olmanın değerinin bilgisine ulaşmayan bu boş karabiber kavanozlarına sinir oluyorum.

Zaten en kolay iş: Olmayanı, olana yamamak. Kurguya yaslandıkça, öznel ve içsel dünyanın melekleriyle, böylesine ipleri okşaması yok mu? Neyse. İlgiler gürültüsü işte!

Nasıl olsa imge dünyasını zenginleştirme çabasını diri tutan yorumlar toplamı insanın sesidir. Yazma eyleminin özel günler pankartı yoktur.

Hem, mutluluk, terbiye edilmiş sözcüklerden yansıyan çağrışımın empatik yapılanması ile ifade edilmeyecek kadar karmaşık olmayandır. Mutluluk: Korkular, şüpheler, kuruntular ve üzüntülerin de toplamıdır: Yazının içine sinen melankoli.

Hangi yoldan gideceğine karar veremeyen Alice, aklıyla kavrayabileceği her şeyi yazara teslim etmiştir. O yazarın elinde kıvranan, okuyucuyu uyuma yatırmak isteyen toplumsal bir özgüven şiiridir.

Güdük bir bencilliği ilgilerin merkezine bayraklandıran Karınca’nın, Ağustos Böceği’nin zihnini bulandırdığını kim söyleyebilir. Haftanın gözbebeği, Paris’e yolculuk yapan tutkunun birikimidir.

Köşe taşları da köşe taşları olsa!

İşte ötekilerin sinirlerini bozan, bu karşılıklar manifestosu, seviyormuş gibi davranan, okuyormuş gibi konuşarak mavi paradoksun şemsiyesine sığınan o ünlü seçkinlerin dolaşımından kaçan zavallıyı yazı bahçesine bekçi yapıyor.

Çağının anlamından düşen, eskiyi parlatmak suretiyle zamana yeni bir nefes aldırma etkinliğini düzenlediğinde, yaratı, yalnızca iğnenin ucundaki yemdir.

Burada bu sefil aydınlıkta!

Neyse, yazıma son vermek istiyorum. Oldukça geciktim. Amip’i uykusuna yatırıp; zamanın ruhunun, yaşam için, Önemli Toplumsal Kurumlar Evleri’nde oluşturmaya çalıştığı büyük rollerin gereklerini irdelemek üzere çayevine gitmeliyim.

Acaba bu durumun sokağa yansıması nasıl olacak? İhtimal: Yine bıçaklar çekilecek ve aynasında fırtına herkese çeki düzen verecek.

Hep yeni bir şiir için…

Bu arada unutmadan söyleyeyim: Eylemi, içsel ve öznel dünyasında kavramına yamayan, olguyu, kendisiyle kurduğu özel ilişkiye göre yorumlar. Nesnenin uzağında eşleştirilmiş yorum sempatisi, yaratıcı zenginliğin anahtarı değildir.

Kuşatılmış tutku sürecine indirgenmiş sanrısal gevezelik, akıl payını tüketim ırmağında yıkar.

İşte küçük anlamlara bunun için gerek var. Şimdi kara bir imgeyi anlama paylaştırsak.

Sardunyaları ve fesleğenleri koparıp dizelerden…]]> Thu, 17 Nov 2011 20:22:07 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97890-metafor-amip/ Bir Can Dosta Referans Mektubu http://forum.tabut.net/topic/97793-bir-can-dosta-referans-mektubu/ Yayınlanmış resim




İlgili Makama ,

Rakılarımızın buzlarımızla kadehlerimizde sevismeye basladıgı gunlerdi.Henuz kısa pantolonlu gunlerigeride bırakalı az bir zaman olmustu.Fakat içerisinde bulundugumuz deli yaslarımız bize soyle diyordu:

"Dun evin arka bahcesinde kucuk bir damla gozyası buldum cocuklugumdan kalma ,
salıncakta sallanıyordum , her sallanısımda sanki gelecegime dusuyordum.Ama gelecek bana gelemeyecek kadar uzaktı."

Hep boyle hissettik yıllarca.Simdi yavas yavas gelecegin yaklasmakta oldugunu anlamaya basladık;en azından yasamlarını gonullerinde paylasan yedi kisi.
Ha , neden mi yedi kisi :

"Hangisine baksan aynı goruntu,
biraz ortacag derebeyligi,
biraz yenicag burjuvazisi,
totoliter bir tutumdur,
Bu yarı yasamak cıkmazında,
SAVASA YALNIZ GİDİLMEZ."

Bir hikayedir basladı , bir boya satıcısı , bir tabak canak satıcısı , bir internet satıcısı , iki disci , bir ogrenci ve bir spor spikeri hasbelkader bir araya geldiler.Bu arada hepsinin aynı zamanda ogrenci oldugunu soylemek isterim.Mesleki anlamda herhangibir bag yok ; tam korler sagırlar birbirini agırlar durumu hakim.Ailevi olarak bir bag da yok , cinsel anlamda hic yok.Ulan ne yaptıkta biraraya geldik bukadar alakasız adam , ne yapacagız simdi derken bulduk ;

"HADI EN IYISI GIDIP ICELIM"

Bu laf hayatımızın donum noktası oldu.Zannedilmesin alkolik bir hayatımız var.Sadece buyuklerimizin sozunu dinliyorduk ;

"BIR INSANI EN IYI RAKI SOFRASINDA TANIRSIN."

Hepimiz yonumuzu gunesle , yıldızlarla , karıncalarla ve karınca kararınca bulmaya calısıyorduk.Ama sunu kabul etmek lazım 34 JB bizim yonumuzu bizden iyi buluyordu bazen.Ta ki kendisinin dokuz canı oldugu bilincine halen hakim olan bir boya satıcısı ile birlikte akordiyona donene kadar.Aynı arabadaki boya satıcısına ne oldu diye merak etmedim deme ? 34 JB ile soyle bir diyalogu olmus kazadan sonra ;

- Boya satıcısı : Cok cirkinsin , yuzun burus kırıs olmus.
- 34 JB : Sende cok sarhossun
- Boya satıcısı : Ama ben sabaha ayılıcam... Hakikaten ayıldı.

Bu boya satıcısı arkadasta hepimizden birseyler vardı.Daha dogrusu biz O'nda kendimizden birseyler bulduk galiba.Mesela tabak canak satıcısı ile neredeyse aynı gecmise sahiptiler.Tek fark tabak canak satıcısı tek bir kez olum hakkının oldugu gibi tuhaf bir inanca sahip.Ama hakkını yemeyelim boya satıcısı bu tanrısal gercekleri degistirmeye iyice niyetlenmistir.

Bu olaydan sonra yasanan binbir turlu vukuat mevcut boya satıcısının hayatında.İnsan sıfatında bir disci ile birlikte tatil koyu yakmaktan tut , spor spikeri ile birlikte Uludag zirvelerinde araba ile gezmek ve sonrasında corba icmeye 100 km yol gitmek , 20 kisiye karsı tek basına "ben bunları doverim" psikolojisine kapılmak (Sırası gelmisken digerlerininde en az bu boya satıcısı kadar manyak oldugunu soylemeliyim ; bu 20 ye 1 mactan sonra hastanede boya satıcısının filmleri cekilirken Hacettepe gibi ciddi bir kurumumuz tarafından kendisine "Bu adam doktordur... VALLAHA" unvanı verilen disci gelip film odasında boya satıcısı ve bir tabak canak satıcısının koluna girip rontgenciye "Agabey birde boyle cekseydik hep beraber , anı olsun hani." dedi.Gerisini sen dusun.) , internet satıcısı ile adamları geri dovmeye gitmeye kalkmalar vb.vb.vb.

Sunu ifade etmek istiyorum ki ; bu boya satıcısı hepimizin hayatını renklendirdi ve bu renklerin birbiri il uyumunu oyle bir olgunlukta resmettiki en sonunda hepimiz fikirlerine kendimizi teslim ettik.

Gunler geçtikce boya satıcısının herzaman oldugu gibi hayatımızın cok onemli noktalarına mudahalelerine ugramaya basladık.Kendisi boya satıcılıgından gomlek satıcılıgına cok ince elenip sık dokunmus bir karar ile gecince, hayatımız boyunca ayakta ugurlanmamızı saglayan fikirleri aldıgımız boya satıcısı simdide ayakta karsılanmamızı saglayacak bir gomlek satıcısı olarak cıktı karsımıza.Ve bize de su dusuncenin yarattıgı zevki kardesimiz sayesinde yasamak kaldı ,kendi capımızda anlatmak istediklerimizi karsımızdakilerin anlayabilecegi formata sokmak ugruna ;

"INSANLAR KIYAFETLERİ İLE KARSILANIR ,
FİKİRLERİ İLE UGURLANIRLAR."

Son olarak ben kendi adıma bu , bir ben vardır benden iceri , yapısındaki gomlek satıcısından hayatımın en onemli donemlerinde bircok konuda esinlendigimi soylemeliyim.Tek dilegim birgun gomlekciye hersey icin tesekkurler gomlekci ama hersey icin demenin bir yolunu bulabilmektir.

Hayattan en kısa zamanda ESIN 'lenmesi dilegi ile .

Yengeye Notlar :

* Yukarıdaki dilegin gerceklesmesi safhasında mudahale etmekten cekinme.
* BUDUR
* Yarın öbürgün bir dosttan uzun bir mektup almasın sakın.
* Ask mezhebi dindir bu gomlekciye.
* Çözersen haber ver.
* Kola icilemez , fanta icilemez , alkolik hareket engellenemez teorisine saygı duy.
* Sen musait bir zamanda soyleyiver TESEKKURLER dedigimi.
T.Erdem

Yayınlanmış resim

]]> Sun, 30 Oct 2011 21:32:47 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97793-bir-can-dosta-referans-mektubu/ Düş Ağrısı http://forum.tabut.net/topic/97714-duth-adhrysy/ DÜŞ AĞRISI


“Aynı zamanda hem savaşa hazırlanıp
hem de savaşı önleyemezsiniz”- Albert Einstein

***

Ey ülkemin çıldırmış insanları,
50 yıldır hiçbir şeyin hesabını sormadan geldiniz bu günlere. Emperyalizme karşı, katil ABD ye karşı Tam bağımsız Türkiye diye yumruklarını sıkan Deniz’ler asılırken ortalıkta yoktunuz.

Darbelerle içerde ömürleri çürütülen veya ensesine sıkılarak öldürülen vatanseverler için hiçbir şey yapmadınız. Ya unuttunuz, ya unutturdunuz.

Cezaevlerinde işkencelerden geçirilirken ve bok yedirilirken ülkemin demokrat yurttaşları ve karıları, kız kardeşleri tecavüze uğrarken sustunuz.

Binlerce faili meçhullerin hesabını hiçbir hükümetten sormadınız, üstelik seçim zamanı geldiğinde gidip onlara oy bile verdiniz.

Hiçbir hak arama mücadelesinde meydanlara çıkmayıp evlerinizdeki yalancı ekrandan sadece izlediniz ve polis devletine karşı direnip dayak yiyen işçi ve emekçilere anarşist dediniz.

Köyleri yakılarak evlerinden yurtlarından sürülen insanları hiç merak etmediniz. Sonra gelip batıda ya hizmetçi, ya inşaatçı veya ayakkabı boyacılığı yaparak yaşamını sürdürmek zorunda Kürt vatandaşların ya şivesini yada giyimini mizah konusu yaptınız, eğlendiniz.

Avlusundan alınıp da bir daha geri gelmeyen binlerce solcu gençlere, gazetecilere ve emekçilere ne olduğunu hiç merak etmediniz.

Sivas’ta diri diri iman gücüyle yakılan yazar ve şairler için hiçbir aktif eyleme katılmadınız. Cumartesi annelerinin öyküsünü bir sinema filmi izler gibi izlediniz.

Her iki kişiden birinin oy verdiği ve yüzünde parlatılmış karanlıkları ve peçeleriyle gelen azılı kapitalist partilerin yandaşı oldunuz.

Ülkemin altın değerinde olan kamu iktisadi kuruluşları bir bir peş keş çekilirken yabancı sermaye gruplarına bunun haber değeri bile taşıdığına inanmadınız.

Şimdi kalkıp sokağında hiçbir cenaze evi çıkmayan Bağdat ve benzeri zengin caddelerde şehitlerin hesabını sormak için eylem yapıyorsunuz.



Ey ülkemin duyarlı(!) yazarları,
Bütün yıl pılınızı pırtınızı toplayıp taşındınız birbirine önemsiz şeyler anlatanların hurda uygarlıklarına. Yadırgadınız barıştan bahsedenleri, küçümsediniz. Amerika’ya küfredenleri ayıpladınız ağırbaşlı edebiyatınız adına. Şimdi dilinizde lanet, küfür ve nefretle ortaya çıkıyorsunuz, küçük adamların asla jübile yapmadığı zamanlarda dilinizde hep aynı slogan; “hepsinin kökünü kazıyalım bunların.”


Yanlış ölürken bu ülkenin çocukları, burnundan kan gelirken dünyanın; Irak’ta, Afganistan da, Filistin de insanlar katledilirken,-Libya’da, Suriye’de emperyalistlerin uşaklığını yapan hükümetlerden hiç bahsetmediniz. Bütün yıl yatan vicdanınıza şiirle dokunanlara çattınız ve barışa bir dua için dizi kanarken tanrıya eğilmekten birilerinin, siz bütün körlüklerinizden sanat yaptığınızı sandınız.


Dağlara teklif götüren fikirlerin nedenini görmediniz, duymadınız, bilmediniz. Kuğulara sevişmeyi öğreten gölde yıkanmadınız. Dilsiz ağaçlara kazınan masalları dinlemediniz. Bir orman yakılırken halkların bağrında kalemlerinizin uykusundan dönemediniz.


Ne işçi sınıfından yana oldunuz ne rüyası çalınan çocuklardan yana. Otomatik kaderinize sımsıkı yapışıp insan gibi konuşan eşyalara dönüştünüz. Feodal burjuvazi filmleriyle öyle meşguldünüz ki
Bir halk ağlarken yarım asır sırtınızı döndünüz. Yasal katilleri kahraman yapıp ülkeyi satanların yanında oldunuz. Sadece yoksul çocukların öldüğü bu çirkin savaşta yüreğinizi en yakındaki Kürdü bulup boğazını kesme hissiyle doldurdunuz. Ey dünyanın bütün işçileri; birleşin diyenlere komünist damgası vurup başınızı içinizdeki çöle gömdünüz. Hadi gidin emekli olmamış bir buz dağı bulun şimdi kendinize ve o muhteşem sanatınızı geliştirin.





“Barış, hemen şimdi… diye yazanların ve savunanların potansiyel suçlu sayılabileceği bir ortamda
yaşamaktan her yanıma ağrılar giriyor” diyen Ahmet Nesin’e ana avrat sövdünüz, tehdit ettiniz, ölüm ilanları astınız.


Üşüyorum.


Vedalaşmanın icadından sonra bozuldu yolun kutsallığı. Yüzümdeki karışık desenli elbiseden yaratır kendini boşlukların ozanı. O görür ancak çürümenin betonunda tapınanların uykusunu. Ve önüme konulmuş bu merdiven var ya ey halkım, yeraltının devamıdır. Annem üzülmeyeyim diye bu duyguyu benden saklıyor.


Kalın sesli cücelerin oyununda dev fikirlerin kanayan çığlığını taşımak zordur. Fırçalarında renklerin katliamıyla yeryüzü ressamlarının, manifestolarında dip diri mutlu cesetler vaat eden; panoya toplu iğneyle çakılmış yoksul asker ölümlerine kâğıttan yapılma saygıyla lütfettiklerini sananların ülkesinde;

Sürünün inançları,-yandaş gölgeler,-paranın ve kÃrın imparatorlarının tanrısı yoktur ey halkım.
Ve hala birileri var ki bu sömürü ve savaş sisteminden beslenenlere karşı aynı mahallede, aynı mahallenin bahçesinde aşk ve gönülle birleşme hayalleri kuruyor. Hayallerimi seviyorum, üşüse de ellerim hayallerimi seviyorum ey yaralı Türkiye’m. O yüzden akşam olunca annem ağlıyor sanıyorum. Annem, bozulmasın diye bu duyguyu buzdolabında saklıyor.


Naylon kanatlı ve zehirli böceklerin uğultusunda çiçeklerin kendini kimsesiz hissettiği o şey dolar içime. Hüzünlerin toplantısına çağrılan gerçeğin baş harfiyle, meraktan ölürcesine olay bekleyen canı sıkılmış kalabalığa karşı ışık tasarılarını ve şiir sözleşmelerini gösteriyorum. Yılan yuvasına dönmüş bir ülkenin kürsüsünde kendi kutsal metinleriyle intikam peygamberlerinin salyalarından ve -dişleriyle marş söyleyenlerin ulusal gürültüsünden, çatılarda dolaşan iyi tanrıyı görmez kimse. O yüzden akşam olunca barış gelecek sanıyorum meleklerin eliyle. Annem tozlanmasın diye bu duyguyu sandığında saklıyor. Anneme inanıyorum;

Düşüm ağrısa da.







Metin Akdeniz
23 Ekim 2011]]> Mon, 24 Oct 2011 17:02:49 +0000 http://forum.tabut.net/topic/97714-duth-adhrysy/